|
mà |
||
|
1 |
6137 |
|
|
1 |
3 1761 04203 |
|
|
n |
||
|
N |
INQUISIÇAM DE PORTUGAL
CONTKA A PP.SSO/, , H ERROS DE
BRIEL MALAGRÍDA
TRADUZIDA DO PORTUGUEZ EM LATIM,
MDCCLXII
í^t^sg
?'^'ij
_l
SENTENÇA
D A
INQUISIÇAM DE PORTUGAL
Contra a PeíToa , e Erros de
GABRIEL MALAGRÍDA,
Traduzida do Portuguez em Latim,
LISBOA,
MDCCLXII.
SENTENTIA
LUSlTAN.Íi IN Q.U I S I T I O N I S
ADVERSUS
GABRIELEM MALAGRIDAM
EJUSQUE ERRORES,
De Lufitano in Laiintim verfa.
OLISIPONE,
MDCCLXII.
nho
PR^FATIO
INTERPRETIS.
TAmctíi ex leftione Inílrumcnti hujus addifcere unufquifque facile poflit , quam egregium Sycophantam apud Luíicanos egeric homo Italus ; quo tamen ccnfilio toe fraudes, 6c impof- turas ftruxerit Malagrida , probe agnofcere extero- rum ncmo poterit , niíi qui fatis perfpeólum fatif- que exploratum ante habuerit praelentem Lufitana- lum rerum ftatum. Pretium ergo operae me faótu- rum exiftimavi, íi Sacrorum Cenforum de Malagri* da Judicio quaedam prsemitterem , unde êc quod ho- minis ingenium fucrit , & quò Sociorum artes fpe- ítaverint , nullo negocio aíTequare.
Etenim ubi primum intcllexere acuti homines, cxclufis a Regiarum Confeílionum excipiendarum munere tribus Sociis, donatis libertate Âmericanis mancipiis , inveóta in totum Luíitanas Societatis Corpus Rcformatione Pontifícia j cum apertse in- folentiac fux, tum clandeftinis machinationibus ob- viam ire Regem Sapientiílimum : in eo nervos om- nes induftriic artifque fua^ conrendendos exiítima- runt, ut per fas ncfafque, ôc adverfantes fibi quof- cumquc de gradu dejiccrent, & fe refque fuás in pnftinum ftatum ac dignitatem aflererent. Igitur more eorum , qui hoftem non aperta vi , fed dolis capi poflc confidunt , rem occulte aggrediuniur.
EftLulitana gens príeceteris pia: eíl ad fuperf- titionem ufque religiofa. Ubi intimis animis opinio- nem imbibunt de eximia alicujus farditare, mox illius império totós fe dedunt: ut fine illius dudu nihil moliri, nihil aggredi, nihil perficere audeanr. Erat ea tenipeítate apud noítros non folum illuftrc,
fed
11
fed ctiam formidolofum Malagridx nomen : quippe quem cx America evocatum , & Urbcm triumphan- tis more ingreíTum, in publicis privacifque conven- tibus ad faíliJium prjedicarent Jefuitze virum fan- ébiíTimum, míraculis clarum, futurorum vatem mi- rificum, ad hscc coeleftium rcrum contemplatione Tapra humanam forrem eveíStum.
Hunc igitur priílina; glori.x Recuperatorem , 6c Aílertorem immittunt. Coepit ille Sanóbi Jgnatii Exercitaciones 5 quas vocant, primaiiis fseminis in- culcare. Rçccnti terraemotus memoria confternati anirai , quae ad morum dumtaxat emendationcm percinerevidebantur, facileampleduntur. Excrcita- tionibus illis folicos dies, eo Magiílro , vacant ma- tronas plurimye. Fit Olifipone MalagridíE nomen peroelebre. Nemo pius, nemo religiorus habctur, niíi qui homini totum fc dedat.
Hac occaíionc Íntimos confcientiarum fenfus conceptaque in Regem odia Dynaílarum quorun- dam expiícatus Malagrida , rtacuit alieno exitio Cç fuofque ab injuria vindicare. Pefllme animacisin Re- gem , òc ad novandum prompiis callide per("uadet , nullius culpae apud Dcum reos fore, quibus publica lalus carior íit quam Regis vita. Quot perfidiiÇ monftra , quam foedae calamitates nefarium coníilium fubfecutíc fuerint } ex publicis privatilquc Lufita- niac monumentis dudum innotuit non Europic fo- lum, fed toei etiara terrarumorbi. Scilicet intenta- tam Opçimo Regi necem , deteóbam Optimatum conjurationem, fumptum de iifdem capitale fuppli- cium, conjurationis participem & fautorcm Mala- gridam dcclaratum, primários Jefuitas carceri addi- Óos, ceceros de Luíitania expulfos , plenam trepi- datione 6c metu Regiam , foedu rerum 6c animo- rum perturbacione commotam , affli£tam , percul- fam Luíítaniam univerfam : Híec aliaque id genus quamplurima, inaudita illa quideiri> funeíta, hor-
ribilia ,
111
ribiliaj fcd tamen vera, 6c cum Regiorum Duode- cimvirorum fencentia , tum ipfius Regis htttris confirmara, legebarrus, credcbamus , hoircbamus.
Detrufiis in carcerem Malagrida, ubi videc ni- hil fibi êc Sociis profuiffe limulatam pietatem, ira in dcíVerationem verfa, ítatuic ultima experiri. Vi- ram Bcatx Annae Lufuano, Vitam Antichriíli La- tino fermone confcribit : refertum utrumque opus anilibus fabulis, refertum novisimpiiíque dcóbrinis: ut asmuhri voluiíTe vilus fit Malagrida vel Rabbi- norum Talmudem , vcl Mahumcti Alcoranum. Adeo abfurda , adeo impia , adeo portentis plena utraque illa lucubratio invenitur ! Qua: omnia ta- men fibi a Deo tradita , ejulque juíTu conicripta, atlirmare non dubitat impius nebulo.
•Erunc fortaíTe , qui fatuum j crunt , qui emo- tum mente credant, qui pro veris, pro ccelelhbus, pro divinis hujufmodi nugas venditarit. Ego vero fatuum fuiíTe nego , quem integra mente cum in agendo, tum in loquendo perpetuo ulum eíTe, poft diligentifllmas inquifitiones , iteríttaque examina , deprehcndiíTe fe tcftatur Senatus ille , quo ruUus gravior, nuUus prudentior, nullus fsnóticr in teta Lufitania extat. Fatuum fuiíTe nego, in quo livc in Scenam prodeunte, five in ipfo jam Fidei Thea- tro adftante, five Sacros Judices adeunte, five co- mitantibus Theologis refpondtnte} arrogantise qui- dcm & obítinationis plurima , amentiíe vero nulla indicia animadverterunt tot eives, tot Senatores , rot Próceres. Fatuum fuiíTe nego, qui ubi maxime defipit, ea tamen ratione defipit, ut nihil ipfe fcri- bar, nihil affirmet, nihil prcpugnet 3 nifi qucd vel ad íc comraendandum, vel ad íuos purgr.ndos, vel ad Judices perterrendos, vel ad flupefacicndos popu- lares ânimos omnino fpcécet.
Nequc vero ex eo , qucd quis infana òí ab- furda fcribat , ôc tucatur , continuo iple infanus
aut
IV
aut excors exiftimandus eít. Quid cnim infamus Valencini , Sabellii , Manetifque erroribus ? Quid abfurdiusEucychecis, Almarici , Wiclefique impie- tatibus ? At eos tamen mentis Tuíe compotcs iion fuiíTe, judicare nos vetat Ecclefia , qu£e univerfos illos ut hícreticos, ut Ímpios, ut contuniaccs, poft mortem etiam cxccratur , éc diris omnibus devo- vet. Dicamus ergo id , quod res eíl : non fiiit pro- feóto fatuus Malagrida; fed fátuos nos efíicere, tot objeótis doétrinarum quafi praeftigiis, ipfe per fum- mam nequitiam intentavit. Non fuit excors , non menre captus : fed tam magnifica , tam miranda , tam divina de fe fcribens, Scpra^dicans , illud aíTc- qui fe pofle fperavit, ut quafi de coelo delapfus ho- mo, 6c fupra ceteros mortales evedus haberetur, coleretur, timeretur.
Ergo eo confilio defígnatum fe a Deo Legatum, Vatem , & Apoílolum palam jaótabat ; uc quem Deus tot illuftribus titulis decoraíTet, damnare ve- rerentur Judices Sacri. Eo vero multa de beata Virgine, mulra deejusmatre Anns, multa de Chrif- to, multa de Antichrifto prorfus miranda , porten- tofa, incredibilia fcripfit ; ut ipfa rerum novitate, 2c granditate eos percelleret , qui non tam quid di- catur, quam quis dicat, folent attendere : atque ita demumaliis perterrefaólis j aliis ftupefaélis, oppre-f- fa tot fallaciarum pondere fuccumberct veritas.
Scilicet probe noveratMalagrida, nulla rc ma- gis pcrcelii populares ânimos , quam admirabilitatc rcrum, 6c magnitudine promiíTorum. Noverat his artibus illud aflecutum Mahumetum eíTe, ut vivum fe pro illuftri 6c coclefti Vate, mortuum vero pro altero quafi Deo fufpiceret, 6c veneraretur máxima terrarum portio. Quemadmodum ergo Mahumetus ad infatuandos Árabes multa abfurda , multa porten- tofa , multa incredibilia Alcorano admifcuit ; aJ erigendos autem fpe libidinis explendíe novum quod-
daru
dam beatitudinis genus , novumquc paradifum com- mentuseft, ubi c fingulis citrisquinquaginta puellac eximia pulchritudine , veluti tocidem amica; Veneris poma nafcerentur : ita Malagrida ad ftupehciendos Luíitanos multa de Chriíto 6c Anrichrifto, multa de Maria 6c cjus matre Anna, impia illa quidcm, fcd tamen admiranda, fed portentofa, libiis luis af- pcrfitj ad alliciendos autem innocuse cujuldam vo- luptatis mercede novam quandam Profeffionem in- duxjc , in qua liceret etiam cum naturae dedecorc libidini indulgerc. Pr )h impium facinus ! pr.»h fcclus abominandum ! Quaíi parum fuiflet , tam multa de Chrilto , ejufque Matre impie prorfus , 6c contra Evangclii fidem fcripfiírej illud etiam addere aufus es, mortalium perditiflime, quo fcediíTimarum libi- dinum non modo impuHbrem , verum etiam appro- batorcm Deum ipfum efficcres. Nam 6c incirari ad lafciviam fanóbos homines a Deo fcripílíli , ôc lau- datas ab eodem impudicitias tuas palam atíirmafti. In hoc impiilTimo Mahumeto perfimilis 6c omni- no par: quod llcut ille Afris 6c Aíianis, ita tu Braíilieníibus 6c Lufitanis fimulatse pietatis quaíi velo quodam obdu6bas ncfarias dodbiinas , nefariaquc coníilia tradidifti : ut commiíTis tibi a Deo populis non jam puriílimum lac Evangélica: praedicationis, fed vcnenatum Tartareíe im pietatis poculum propi- nares, lis videlicet do6brinarum prxftigiis, iis ver- borum lenociniis uterque ufusj ut ipfa rerum novi- tas admirationcm, ipfa diótorum incredibilitas fidem apud plebeios ânimos inveniret. Verbo dicam : ut impune peccare uterque pofletis, alios impune pec- care uterque docuiftis ; utque pro virtutibus nefan- da vitia veftra haberent, 6c imitarentur rudes popu- li , vitiorum veftrorum quafí virtutum laudatorcm Deum ipfum feciftis. Quandiu ergo in Chrilliana Republica viguerit vera pietas , veraquc religio 5 tandiu apud eam cxecrandum crit vcftium nomen, invifa vçílra memoria. B Sed
VI
Sed duo praeterea funt, quíe Malagridas impic- tatera , & fraudes non minus aperte arguant. Primui-n : acerbas calamiuaces , 6c fupplicia crebro illuTi minari Sicietacis hollibus, ne Rege quidem excepto i quem ob vexatos 6c expuUbs Jcluitas poft mortem dure increpitum diétitabat, idque eo tcmpore, quo non folum viveret, fed etiam firma valctudine uteretur Rex ipfe. Akerum : quidquid vel a Rege, vela Pontifício Rcformatoreprobro da- tum elt jefuitisi id ab eo tanquam vitio carens, imo vero laudabile, Sanóbiffimis IVIaricc Parcnribus atpri- bui. Nam 6c Joachimo, licec fanóto, licec lapida- rio, viginti mancipia ferviifle commemorat ; 6c An- nam ejus uxorem ampliffimi apud Solymos Recepca- culi Auóborem, 6c Reétricem facic , ubi virgines educarentur quinquaginta trcs ; 6c ex his unam in- ducit nomine Martham, quíc alendis Sociis pecu- niam ex pifcium vendicione colligeret. Quibus Ma- lagrida callide fígnificare incendic , iramerico fuis vitio dari negotiationem : immerito Americana man- cipia iifdem auferri : immerito Virginum Recepta- cula a fe fundata, 6c adminiítrata impugnari.
Cum de his aliifque impjetatibus , 6c fallaciis apud facros Fidei Judices accufatus , convi6turque eflct Malagrida ; cumque de revocandis iis Cscp^ admonitus refípifcere nollet, imo vero indies oblli- natior, indies arrogantior fa6tus novis fe criminibus irretiret : primum apud Dominicanos publico thea- tro impofitum, ibique Catholica: Fidei dcfercorem atque impugnatorem declaratum , deinde Sacerdotii infignibus a Lacedí^monieníi Antiitite fpoliatum , poííremo profano Magiílratui addiftum , capitali fententia feriunt rcrum capitalium Prsetores oélo. Laqueo igitur confraéla gula , flammifque exani- mato corpori admotis, dignum impictatibus dolif- quc fuis exitum invenit infeliciíTlmus Jefuita , Scp- tembris die XXI. anno MDCCLXI.
Quali»
vil
Qualis mortuo fors obtigerit , hiimani judicii non cít definire. Siquid tamen ex indiciis conjeíkarc liccc, ne in ultimo quidem rerum difcriminc conf- titutus priftinx limulationis prillinaeque arrogantiae quidquam depofuit Malagrida. Torvo alpcélu , qua- íi minari hoítibus > demiíTo vultu, quaíi indignos fua prsefcntia circunílantes defpicerej contumaci fí- lentio, quafi Judicibus terrorem incutere videba- tur. Itaque a facris Fidei Cenroribus de haereíi no- tatus, ab Lacedacmonieníi Pontífice de facerdotali gradu dejcóbus, a Piíetoribiis rerum capitalium la- queo 6c flammis addiólus j univerfis ínterim de seterna ejus force follicitis, atque ob eam cauTam dolentibus, ôc fatagentibus j nihil ipfe dolere , ni- hil curare, nihil facagere vifus. In t^^nta taciturni- tace ml niíi iras & odia ôc fui ukionetn meditari ipfum crederes.
Hujus tamen fententise, ôcfupplicii Inílrumen- tum cum ad extcros perveniflet , fodali tanquam pro vericate occifo, fcltivo tintinnabulorum fonitu pa- rencaíTc dicuntur Societatis homines. Quod nihil aliudfuit, quam veritatem mendacio antevertere j uc cum remotos ab Lufitania popuh s tandem eíTet ingrelTa, prxoccupatos falfitate dolifque Jcfuiticis populares ânimos ipfa veritas inveniret. Qui vero O igenem Adamantium, qui Theodorum Mopfuef- tenum, totius Ecclefiae judicio ha.*reticos declarí^tos, & Pontificiis diris devotos j illum quidem per Pe- trum Halloixium Belgam defendere, hunc vero per Joannem Garnerium Gallum excufare non funt rc- veriti : quid mirum , fi contra fenicntiam privati Tribunalis Malagridam Catholicas Rcligionis dtfer- torem 6c impugnatorem , tum Optimi Regis & florentiíTimi Regni declaratum hoftem, Martyiibus fuis adnumcrcnt? lllud nunc reílat , ut ficut dcho- minis damnatione, 6c interitu vifi funt gloriari , ita damnatarum doótrinarum patrocinium íufcipiant Je-
B ii fuif^.
Vlli
fuitae. Quod íi illí fecerint, fuo quidem more fecc- rint: qui profcripcos femel & iterum a Romano Pontífice, tanquara noxios ôc ímpios, Burrhierií fui libros adeo non execrancur} ut eos potius tan- quam ínnoxios , admirabiles , & mfignem quandani piecacem redolentes , gregalibus fuis inculcare non ccflanc. Qui vicies damnatos, vicies profcriptos , vicies Vaticano fulmine percuíTos Sinicos ritus ea animi contentione propugnant , ôc tuentur } ut pro aris atque focis,pro avito património decertare cre- das. Ec hi tamen funt, qui Catholicx Ecclefice filii cbrequentilTimi, deditifllmi, religioíiíTimi haberi vo- lunt. Et hi tamen funt, qui facramento interpofito priEÍlandam Romano Pontificiobedientiamprofiten- tur. Et hi tamen funt , qui Ixfa Societate labefaóta- ri Gatholícam Fidem aliis perfuadent.
Sed jam illud poftremo loco animadvertendum eft: príEter Lufitaniíe noftrx morem faólum fuiíTe, ut lata ôc promulgata adverfus hxreticos facrorura Judicum fcntentia typis committeretur. Sed ipfa rei novitas, exortaque inde admiratio eíFecere, ut qui vel publico fpedtaculo non interfuerant , vcl de fuggeílu le6ta non fatis perceperant, ad Francifcum Magallanium Britum, Regíi PrcetorisScribam, ve- luti catcrvatím accurrerent , fententíae copiam fibi fieri poftulantes. In hujus enim Tabularío aíTervari folent Sententiae eorum , quos profano Magiílratui addicunt Judiccs Fidei. Cum autem ex uno manu cxarato Inílrumenio non poíTent facile confiei toc Apographa , quot avídx multitudini facis eflent i Regium Prxtorem per fupplicem libellum roga- vit Scriba, ut typis commiíla fententia voti compo- rem faceret totam urbcm. Annuit poftulationi Pre- tor : fed ea tamen lege annuit , ut Exemplar nullum €x Oííicina prodiret, nifi quod Scribas ipfius manu íignatum efiet. Quodille quidem egregie príellitit.
Hujus ego fidem fecutus , quae luutane fcripta
erant,^
IX
erant, latine reddidi pene ad verbum : fed ita ta- men , ut non tam diétionis nitori , quam pcrfpicui- tari ftuduerim. Ubi cnim altcrutrum peccandum eíl, malim ego Jnquinate , quam obfcure loqui. Id qucd ciim in aliis fcriptionibus , tum in iis praefer- tim , quu: res theologicas , vel forenfes traélant, laudi potius quam vitio vertunt cordatiores Critici. Itaque revelaíUnem , prophetiam , excommunicaúomm ^ unionem habituahm , creaturam , angelum , purgatorium^ aliaque id genus fcribere non dubitavi : ignota illa quidem antiquis Romanse Linguse Proceribus, fed communi tamcn Theologorum , & Ecclefíse ufu re- cepta, & confecrata. Olifipone, pridie Idusjanua- rias, annoMDCCLXlI.
SEN-
( o
SENTENÇA
D A
INQ^UíSíÇAM DE PORTUGAL
Contra a PeíToa , e Erros de
GABRIEL MALAGRIDA.
A Cordão os Inquiíldores, Ordinário, c Deputados da Santa Inquifiqaô : Que, viftoseftes autos, culpas, declaraqões, refpoftas, e retraótaqÕcs do Padre Ga- briel Malagrida, Religiofo daCompa» nhia denominada de Jefus, natural da Villa de Me- najo, Bifpado de Como, no Ducado de Milaõ, c aífiftente neíla Corte, Reo prezo, queprefenteeftá. Porque fe moílra , que fendo Chiiítaô baptiza- do. Sacerdote, Confeflbr, Theologo, e MiíTiona- rio , obrigado a ter , e crer a Santa Fé Catholica , que pregarão os fagrados Apoftolos, e Difcipulos de Jefus Chrifto noíToBcm, Rcdemptor, e Senhor noíTo : aquella mefma, que nos propõem, e enfina a Santa Madre Igreja de Roma, Mãy, e iVlellra de todo o Catholicifmo, e regra infíiUivel dos ver- dadeiros dogmas, contra a qual naõ podem preva- lecer o inferno, e miniftros do demónio. A defvi- arfc, e fugir das novidades oppoítas ao Evangelho, e a enfinar, pregar, defender, e cfcrever doutrina íá, c Catholica, fem interpretar ao feu arbitrio, c contra os preceitos da mcfma Igreja, c fentir dos Santos Pidres os lugares da Efcritura.
A procurar a uniaô dos Catholicos na perfeita caridade, c na obediência devida aos verdadeiros, c
feus
(O SENTENTIA
LUSITAN.E I N QU I S I T I O N I S
ADVERSUS G A B R lELEM MALAGRIDAM ,
EJUSQUE ERRORES»
/N'quifitores , OrcUnarius , 6? Deptétati San^a Inquifítionis ita flatuunt : ex mjpeão cúuf<e Inf- trumento , criminibus , decJarationibus , ^ retra- tlationibus comprehenji Rei , qui adefi , Paíris vi' delicet Gabrielis Malagrid^e ^ Socieíaíisjefu quam vocant Sodalis , pátria Menaio , Comenfis Dioecefts oppido apud Infubres , nunc vero OÚfipone degentis j plane conjiare , qUíC fequuntur.
Cum ut Chriflianus baptizatus , Sacerdos , Confejfa" rius , 'Theologus , ^ yípoftolicus Minijier , deberet profi" teriy ^ tenere fanõlamfidem cathoUcam^ quam pr adiça' vere facrofanBi /Ipofioli , 6? Dijcipuli ^eju Chrijii Ser- vatoris , 6? Domini nojiri j quamque fio bis prcponit , ^ /ri^í/zV Sanâfa Mater Romana EccJefa , Catbclicorum om- niuTd Mater i3 Magifira , eadewque Regula faJli nef- ciat fanorum Dogmatum , adverfus quam fr<e'valere nec Tartarus nec (atellites damonis pojjmt . Cum deberet etiam •vitare^ (^ fugere Evangelio adverfantes noiitates ^ ea- rumque loco tradere , pradicare , tmri , 13 confcribere rC" ãam cathoHcamque do5lrinam j non ex fuo arbítrio , noH ctíntra Ecclefia ejufdem praecefta San^orumque Patrum fenfum interpretam Sacras Li ti eras.
Cum deberet item procurare ccnccrdiam CathoUcorum in perfeita caritate i^ obedientia ^ qua veris ac legitimsi
Reiiori'
(5 )
feuslegldnios Superiores, fem concitar fediqõcsper- niciofas, e promovidas pelos infernaes efpiritos da foberba , e da difcordia. E finalmente a imitar os fe6tadores da A-irtude Chriftã, que fubiraó à perfei- qaó pelo caminho da humildade com trabalhos, e com muiia piciencia recomendada nas Divinas lerras pelo mefmo Jefus Chrifto, o qual fendo verdadeiro Deos fe fez homem , e tomando fobre íi as noíTas culpas, nos abrio as portas para a feliz eternidade j e fendo innocentiflimo, nosenfinou, cnos deu exem- plo para foíFrer trabalhos, quefaô effeito dosnoíTos deliótos , e do peccado , declarando-nos pelos feus Evangeliílas os lignacs, que devemos obfervar para conhecer os hypocritas, e profetas falfos, que co- bertos com a pellc das ovelhas nos pretendem enga- nar, como nos diz p mefmo Jefus Chrifto por S. Mattheus no cap. 7, e palavras feguintes : AtteKâite àfaljis prophetis , qui veniunt ad vos in veJUmentis ovium^ intrinfecus autem/unt lupi rapaces: à fru^ibus eorumcQ" gmfcetis eos,
E devendo o Reo conformarfe com. os confe-^ lhos, e preceitos Evangélicos, eouvit a Jefus Chrif- to pela voz da fua Igreja, e Miniftros, o fez tanto pelo contrario , que cfquecido da obrigaqaõ de Ca- tholico, e de Religiofo verdadeiro, entrou a dar ouvidos ao efpirito infernal, que procurando a total dcftruiqaô, e ruiaa de fuaalma, o guiava à perdição.
Por quanto cheio o Reo de arabicaó , e da fo- berba com que a todos fc coníiderava na virtude fu- perior, paífou a fingir milagres , revelaqoes, visões, locuqões, e ojtros muitos favores celeftiaes, que o mefmo Deos concede aos feus verdadeiros fervos, os quaes, como diz S. Paulo no cap. z: Epiftola ad Ephefios ^ edifica5 fobre a doutrina, c fundamento dos Apoftolos, e Profetas , de que he a funima pe- dra angular o mefmo Jefus Chriilo : In quo omnis adi- ficatio cQnfiru^a cre/dt in tmplum fan^um in Domino.
E
(4 '5
Re&orihtis HeheatuY , mn concitans ferniciofas feàitlona , ad quas impellcre hornines folent Tar tarei Spiritus fuper- hiae ^ difcordia : cum denique imitari dehet et cLtiJiianâS virtutis Se^atores^ qui ad perfeclionis fajligium ajcende' runt per fui abje^ionem , perque infignem tolerantiam la^ horum prout in di'vints Litteris ab eodem '^efu Chrijlo do- cemur \ qui cum ejfet verus Deus, faâlus ejl homo \ (^ peccata nojlra portans beata aternitatis j anuam referavit'^ t^ cum innocentijjimus eJfet , 'verbo Q exemplo nos dO" cuit cerumnas tolerare , qute effecius funt peccati delidio- rumque noflrorum ; nobis quidem per fuos Evangelijias fi' £na indicans , quibus uti debemus ad digmfcendos pietatis fimulatores falfofque prophetas , qui o-vina pelle induíi f al- tere nos conantur. Id quod nobis fignificant htec ipfius "Je- fu Chrijii i'erba a beato Matthao commemorata cap. 7. Atttndite a falfis prophetis, qui veniunt ad vos in
VCftimeniis ovium, intrinr<»rn<! autem funi lupi rapa*
ces : a frudibus eorum cognofcetis eqs.
Cum deberet autem conformare fe cum ad conftUa , Çj* fracepta Evangélica , tum ad vocês 'Jefu Chrijii per Ec- clefiam 13 Minijlros fuos loquentis j adeo id non prafli- tit réus , ut potius oblitus eorum ojiciorum , qua catholici Deaque dicati víri própria funt , aufcultare cceperit Tar- tareum Spiritum -j qui eum per anima everfionem- (3 f^ui- fiam ducere ad interitum fatagebat.
Plenus enim ambitionis , pJenufque arroganti^e eo pro- cejjit Réus ^ ut non folumcunõtis fe Juperioremjudicaret in fanílimonia , fed etiam ftmularet miracula , revelationes , vifiones , kcutiones , aliafque gratias , quibus donare Deus folet veros fervos fuos ; qui, tit fcribit beatus Paulus ad Ephefios cap. l. adificant fuper doêirinam ^ fundamen- tum Apofiolorum , ac PropJjetarum , cujus fummus (â angular is lápis ejl Chrijlus "Jefus : In quo omnis ledifi- catio conftruéba creícit in templum íanâ:um in Do- iKino. C Cum-
( y )
f '.-íR^E confeguindo o Reo pelo meyo da liypocrifia, c da mais refinada malícia, que o tiveíTem por Tan- to, e por verd;}(jeiro profeta aqaclks pefloas, que com permiíTaÕ Divina na5 faziaõ reparo nos funda- mentos , fobre que fe fuftcntava a grande maquina de fingida fancidade, fe foy reduzindo a hum mcnf- tro da mayor iniquidade, ror quanto naó contente, nem fatisfeito com haver enganado os povos dos Do- mínios deíie Reino , dos quaes tinha extorquido muito grofio cabedal com pretexto de devoqaô , e de devotos fins, e com outros fingimentos, e embuf- tesj palTou a efpalhar o mais terrível veneno, que tinha no coraqaõ, fomentando difcordias, efediqões, e a profetizar os funeftos fucceflcs , que fabia fe idea- vaó, e tratavaõ nefta Corte, com os funeíliflimos objeótos, que depois fe fizeraõ manifeftos.
E querendo aiuJa oílim confervar o feu bem no^ me, e opinião de fantidade, pretendeo perfuadir aí fuás fingidas revelaqões de futuros caftígos com dou- trinas nunca ouvidas, mifturadas com propoficóes heréticas, blasfemas, erróneas, temerárias, impias, fediciofas, e ofFenfivas dos pios ouvidos; as quaes naõ fó proferio , mas efcrevco , e até na Mefa do Santo Officio as continuou a defender : affirmanda ferem-lhe diótadas por Deos Senhor noíTo, por Ma- ria Sanciíllma Nofla Senhora, e pelos Santos, e An- jos do Ceo, que dizia lhe fallavaó , e com elle com- municavaó : chegando a perfuadirfe que eftes meyos, impróprios de hum Catholico , e inventados pela malícia do Reo, era5 os mais convenientes para evi- tar a continuaqaõ dos trabalhos , em que fe tinha metido, para reíHtuir ao antigo eftado a fua Reli- gião, e para reduzir a huma geral confternaqaõ a Corte, e a todo eíle Reino, contra o qual ardia no cntranhavel ódio, que bem fe manífefta deíles autos, € das declaraqóes do mefmo Reo.
Do que tudo havendo informaqaO na Mcfa do
Santo
{6)
Cumque psr pieíaíis fimulationem mprobitatifque dff- ftmulationem id confecutus réus ejfet , ut pro fan^lo vero- que Propheta babereíur ab iis ^ qui Dei permijfu .animai^ non advertehant ad fundamenta ^ quibui, irmitebatur mét. gna illa fimulata fanílifatis machina j paulatim , (^ qua-^ Ji per gradus y foedum quoddam improbitatis monf.rum eva^^^ fit. ^afí enim parumfuijfet^ Lujitaníe diBionis pupalos de-^ cepijfe , ab iifque pietatis (3 devotionis prtetextu inge/f^ tem auri (^ argenti fummam exiorfijfe j teterrimum cor-, dis venenum diffundere ccepit , feditiones i3 di [cor dias co^r citans } pr^dicens item foedos illot eventus , fçedaque fpe" Slacula illos fecuta , quae è clandefiinis quorundam machia- nationibus ( quarum ipfe conjcius erat ) OU/iponc exoritura fperabat*
Cum velUt tamen paffat» fanClitatls famam 6? «í*/- tintattonem refinere^ per doutrinas inauditas conciliare va» ticinationibus fuis fidet^ conatas efi -, iis fcilicet quamplu*' rimas propoftt tones immifcens h<çreticas , blafphemas , rr- roneas , temprarias , Ímpias , feditiofas , Ú piarum ízifr, rium offenfivas : quas ille r^njolum^uoce , Jed etiam [crt,^ pto ajjeruit , (^ in ipfa Fidei Ctiria propugnare non dej}i% tit : ajjirmans eas ftbi dilatas fuijfe a Deo , a beata Vir- gine , ab Ângelis , 13 Coeliíibus , quos fecum colloqui ^ fermocinari Jolitos ajebat. His enim infirumentis a fe im^ probe excogitatis , (3 adhibitis , a catJjolica licet piei ate omnino alienis , nihil aptius fore exiJUmabat cum ad pro-^ pui fundos labores , qui bus fe involverat j tum ad Societa- tem prijiino nitori rejiituendam , tum etiam ad totam Re^ giam totamquc Lufitaniam funditus confiernandam j ad- 'verfus quam implacabili ódio flagrajfe ipfum , tum litis Inf- trumenta , tum Rei Declarationes plane demonflrant.
Hac cum ad facrum Fidei tribunal delata ejfent^ C ii eot
( 7 í
Santo Officio , c aprefentando-fe nelk duas obras efcritas pela letra do Reo , huma intitulada : Herói'' ca , e admirável vida da gloriofa Santa Anna , Mãy de Maria SantiJJíma , ditada da mefnía Santa , com aj/if- tencia , approvaçaõ , e concurfo da msfma SoheraniJJimet Senhora^ e feuSantiffímo Filho ^ efcrità na língua Por- tugucza 5 e outra na lingaa Latina com o titulo : Traãatus de vita , ^ império Antichrifti , ambas reco- nhecidas pelo mefmoReo, a quem foraô moftradas na InquifiçaS.
E fendo viftas, c examinadas as referidas duas obras, contém, entre outras, as propoíiqões feguin- tes , a faber :
Que Santa Anna fora fanti ficada no ventre de fua Mãy , aíTim como Maria Santiflima fora fantifi- cada no ventre de Santa Anna.
Que o privilegio da fdutíHcaqaÕ no ventre de fua Mãy fó fora concedido a Santa Anna, e a Ma- ria fua filha. Que Santa Anna no ventre de fua Mãy entendia, conhecia, amava, e fervia a Deos como tantos Santos avultados na gloria. Que Santa Anna no ventre de fua Mãy chorava, e fazia chorar por compaixão os Cherubins , e Ser,afins , que lhe affif- tia5. Que Santa Anna, eftando ainda no ventre de fua Mãy, fizera os feus votos j c para que nenhuma, das três Divinas PeíToas ficaflc efcandalizada da íua affeótuofa attenqaô , fizera ao Eterno Pay o voto da pobreza, ao Eterno Filho o voto da obediência, e ao Eterno Efpirito Santo o voto da caftidade.
Que Santa Anna fora a creatura mais innocen- tc , que fahira das mãos de Deos : que parecia naó ter peccado em Adam : e que admittira o ellado de cafada para fer mais cafta, mais pura, mais virgem, e mais innocente. Qiie Santa Anna fcnJo viadora orava a favor de todos os coros Angélicos gloriofos, para que Deos lhes aíliftifle, e os foccorreífe, e pa- ra que mais fe avantajaíTcm em fervir, e louvar a fua Divina Mageílade, Que
(8 )
eo advocatus Réus AuElorem fe 13 Scriptorem frofejffus eft hbrorum duorum , quorum alter lufttar.e cowpojítus ita infcribehatur : Heróica 6c admirabilis Vita bea- tas Anníc , Matris SandiffimiE Marise , ab ipfa An- na diftata , opitulante & approbante Maria , ejuf- que Filio : alter vero latine ita : Traótatus de Vita , ôc Império Antichriíli.
Ctmque difcujfm i3 examinatus uterque liher ejfetf ibi fequentes Propo/ttiones cum aliis inventte funt.
Beatam jínnam fan£lificatam fuijfe in útero Matrií^ Jicut beata Maria in útero Anna,
Prrjikgium fanSlificationis in materno útero foli An- »<?, Maria que ejus Filia ejfe concefjum, Ab Anna in ventre Matris intelleãum , cognitum , amatum , i3 ex* cultum fuiffe Deum , fuut ab illujirioribus C oelitibus in Vatria. Annam in ventre Matris plorajje ^ (^ a d lacri" mas movijfe Cherubinos (3 Seraphinos ejus ccmites. An^ nam in ventre Matris Mterno Patri pauperiatem vovijfe^ JEterno Filio obedíentiam ^ jEíerno Spiritui Sanão cajii- moniam : idque propterea vovijfe , ne qua trium Perjona" rum de objequio alteri pr aflito quereretur.
Annam ex omnibus creaturis , qua a Deo funt con* dita , innocentijfimam eJfe : vijam epe nonpeccajfe in Ada- mo, Eandem propterea beato 'Joachimo riupfijje , ut caf- tior ^ purior ^ innocentior ^ (3 magis virgo ejjet, Annam adhuc in terris degentem orajje pro omnibus Angelicis Cho' ris , ut divino muniti auxilio ferventius Deum colerent ^ £í laudarent.
Chrijio
(9)
Que Chrifto na6 achara termos rufficienccs para darnos a entender a grandeza dos doas , que conce- dera a Santa Annaj e que os furpiros da mefma San- ta chegarão a defpertar novos, e inuíitados incên- dios no coraqaõ de Dcos.
Que a virtude , e fantidade he mais fácil de fc propagar, do que o vicio.
Que Adaõ ainda que tiveíTe vivido reétaraente, e evitado a culpa mortal, fempre havia de Ter hum pobre fervo muito fraco, c muito ignorante.
Que elle Rco ouvira fallar ao Eterno Pay com a fua clara, c diftinéta voz, ao Eterno Filho com a fua clara, e diftinóba voz, e ao Eterno Efpirito San- to com a fua clara, e dillinéta voz.
Qiic a familia de Santa Anna, além dos, fenho- res, c de algumas crianqas, coníiftia em vinte ef- cravos , doze var5es , e oito fêmeas. Que S. Joa- quim tivera o ofíicio de pedreiro , e morava em Jerufalem com Santa Anna, equeefta fora a Mulher Forte, de que fallaraSalamaô, o qual fc havia enga- do, porque no feu povo, e do feu fangue nafcera taó ditofa mulher.
Que Santa Anna fizera hum recolhimento cm Jerufalem de íincoenta e três recolhidas : que para o completar fe disfarqaraõ em carpinteiros os Anjos, e que para o fuílento hia huma delias, por nome Martha, comprar peixe, e o vendia com lucro na Cidade. Que das recolhidas de Santa Anna cafaraó algumas, unicamente para obedecer aDeos, o qual tinha ai> ceterno determinado que aquellas felices don- zellas, educadas com attenqaó de Santa Anna, fof- fem máys de Santos, Santas, e de vários Apoftolos, e rXifcipulos de Jefus Chriíto : que huma cafara com Nicodemos , outra com S. Mattheus , outra com Jofcph de Arimathea, c que do cafamento de outra procedera S. Lino fucceflor de S. Pedro. Que Chrifto toma varias figuras, e faz vários papeis com
aquelles
( IO )
Chrifto "jerha defuijfe , quilus fatis fignificaret , quantis dvnis Jvia c£et ornata : bujuique Jujpma mnos y inufi iates curiíaíis affeõius exciía£e in ipjo Deo.
Plrtutem^ ^ fan^litatem facilius prcpagari quan2'vi- tium.
yídar4um , etiam ftjuflitiam confewajfet , nuUumque admifíjfet Ictale peccatum , femper tamen futurp.m fuijfe pauperemfeyvulum^ infirniij/í'mum^ atqueinfcienújjimum\
Chram atque dijiíndfam vocem ÂLterni Patris , yE- terni Fdii , ^ Spiritus SanÉii a Je auditam {§ percep- tam ejfe.
Familiam Anna , pr<eter Heros {5? pueros , tnanci- piís viginti coYiflitiJfe , quorum duodecim mares ejfent , fe- mina ceio. '^oachimum 13 ojício lapidarium , (J HierO" jolyma urhis incolam fui/Je cum cônjuge jínna : eamque fuijje Fortem Mulierem a Salomone pneditiam : qui ta^ meu deceptus in eo fuerit , quod de ultimis finibus ventu- ram crediderit , qua de fuo populo , {5? fanguine proditu- ra erat.
Ah Anna €f<Jfru6luin fuijfe Hierofol^ma Receptacu' lufJt Firginum cuinquaginta trium : ei cperi perficiendo admo^Diffe manus Angelos , fpecie falnrum lignariorum indutos : incolifque a/endis pecuniam deferi^iffe , quam illarum una Martha nomine ex pifcibus emptis l^ vendi- tis quajluofe coUigebat. Ex his Firginibus divino império quafdam nupftjfe , qu^e ah aterno pr^edeflinata erant , ut ab Anna educata , ejiis gratia Matres fierent rnultorum San&orum t^ Apojiolorum. Unam ex his uxcrem fuijfe Nicodemi , aliam Mathai , aliam 'Jofephi ab Arima- thaa : quartam matrem fuijfe Lini Romani Pontifcis ^ qui Petro fuccefft, Chrijium varias figuras , variafque per fonas induere , cum ad perferii(J:mam cçntemplationem paucos quofdam i?:viíat : quibas non unuyn , Jcd ri.uhcs de Coclo Magiflros conccdit.
( " )
^quelles poucos , que levanta à mais alta contempla- qaó , e que concede hum , c vários direétorcs do Ceo às almas, que dezejaõ a perfeiqaÕ.
Também affirma na fua obra, que Maria San- tiíHma lhe dera a doutriaa feguinte : Que as almas dos mundanos , ou almas , que naõ afpiraô fenaÕ à obfervancia dos Mandamentos, as tenta fó o demó- nio ; mas quando afpiraô à perfeiqaõ , e Deos as quer com efpecial empenho adiantar à contempla» qaõ paíTiva , as tenta no principio o demónio; po- rém que depois de terem dado boa conta , fe lhe faz entender, que na Igreja ha na realidade huma nova profiíTaÕ, que he a contemplação alçados myfterios divinos, e revelações de coufas occultas a confiiíutio^ nemundi\ e que eniaõ toma Deos, e Maria SantiíTi- ma conta delias, metendo-as em fundos taõ efcuros, e com tentaqões taõ pczadas, que naõ fabem a que parte fe haô de tornar j que chegadas porém as al- mas a efte eftado , fe defpedcm delias para femprc os demónios, fem que deixem de fentir as mefmas almas feus repelões, e combates bem renhidos, tan- to aílim , que lhe parecem diabos , e ainda dos mais fujos , e malignos, com mentiras, com enredos , com apertos, c profanidades, e com coufas desho- neítas ; e com tudo que naõ faõ diabos os tentado- res, mas fim almas fantas , ainda das mais elevadas na gloria: que faõ Anjos puriílimos, e amantiílimos das ditas almas, os quaes fe naõ envergonhaõ , an- tes fe prezaõ de ajudallas com eftes minifterios, fa- zendo o papel de tentadores, e de demónios para as ganhar totalmente , e fazer mais depreíTa encher aqucUa medida de mortificações, c refiftencias, que Deos mefmo lhes tem taxado para admittillas depois à communicaqaõ dos feus fegredos.
Além deitas propofiqóes efcreveo como revela- das também as feguintes.
Que a natureza Divina he diílinóta entre asPef- loas. Que
1 12 )
In eodem libro affirmat^ tr aditam fihi ejfe a Maria Virgine hanc doutrinam : mundanas animas vel Jóia pr<c~ ceptorum ohfervaíione contentas , tentari quidem a d^mo' ne j fed uhi perfe6lionl ajfequendce dant operam , ea[que Deus fpeciali cura ad pajjivam contemplationem provocai , initiu quidem tentari eas a dcemone j jed pojlquam illarum fatis cognita fatifque fpeõtata vir tus eft , eam iilis cogni- iionem infundi^ qua credant , eJfe reverá in Ecclefm no- vam quandam ProfeJ/ionem^ qua in contemplatione con- Jiftat eum myfleriorum divinorum , tum rerum occulta- rum a conítitutione mundi : ac tum demum fub Det Marisque cura eas conftjlere. Ab utroque autem in eos fundos dejici ^tamque gravibus teníationibus pulfari -y utquo fe veríant ^ prorfus nefciant. Ubi primum vero ad hujuf^ 9nodi flatum pervenerint animce , ab illis inperpetuum ab- ejfe cLemones ; quin ipfce tamen Ínterim graviter pulfari , Cif concuti defmant mendaciis , laqueis , angoribus , /ro- fanitatibus , i3 impudicitiis : qua licet proficijci a damO'- nibus videantur , reverá tamen ijiiujmodi tentationum auãores non e(Je damones , Jed Santos Spiritus etiam ex iis y qui primi in Coelis habentur: eJfe fctlicet Angeíos pU' rijjímos , l^ ipfarum animarum amantiffimos , quos hujus minifierii minime pudeat , immo qui fibi gloria eJfe arbi- treniur damonum ojí cio f ungi in eum Jinem ^ ut carijjlma fibi anima expleta vexationum ^ y lutlarum menjura a Deo prafinita , ad fupernam contemplationem arcanorum divinorum admittantur tandem.
Pr ater has propofítiones fequentes etiam tamquam ft- In revelatas a Deo idem confcripfit.
Naturam Divinam dâflinãam eJfe in Perfonis.
D ^Afariam
Que Maria SantiíUma eftando no ventre de San- ta Anna proferira eílas palavras: C on folar e mater mea antantijjíma , quia, invenifti gratiam apud Dominum i ec- ce concipies , 6? paries filiam , ^ vocabitur mraen ejiiS Abaria , (^ requiefcet fuper eam Spiritus Domtni , (^ ohumhrãhit ^ ^ concipiet in ea, ^ ex ea Filium A.tiJJimi^ qui falvum faciet pQpulum [uiim. E aííirma com jura- mento na dita obra , que a meíma Senhora iíto lhe revelara, e juntamente, que no Paraizo celelle fe feftejara por oito dias aquclle primeiro pafib , ou miliagrofas palavras.
Também atíirma como revelado , que Deos lhe diflera na5 JuvidaíTe engrandecer a Senhora ufque aã excejfum^ ^ ultra \ nem tiveíTercceyo uzar, e com- municarlhe os attributos próprios do mefmo Deos, a faber : Immenfo , Infinito , Eterno , e Omnipo- tente.
Que o Sacratiílimo Corpo de Chrifto fora for- mado de huma gota de fangue do coraqaõ de Maria SantiíTima : que o mefmo fe augmentara pouco a pou- co com a virtude do alimento da Mãy , até eílar perfeitamente organifado , e capaz de receber a al- ma} mas que a Divindade, e Perfonalidade do Ver- bo já fe tinha unido àquella gota de fangue no mef- mo inílantCa em que fahio do coraqaó para o purif- limo ventre da Senhora.
Que as três Divinas PeíToas tivcraõ varias con- fultas, queílões, e pareceres entre fi fobre o crata- mento, que fe havia dar a Santa Annaj e convie- raõ em que foffe fuperior a todos os Anjos, e mais- Santos. Que a Cidade Santa reprcfenrada ao Evan- gelifta, e Difcipulo amado, quando diíTe Vidi Civi~ iatem fan^am 'Jerufalem novam ãefcendentem de Cado , ficut fponfam ornatam viro fuo ^ fe devia reputar por hum fordido , e vil monturo, cm comparaqaõ da al- ma de Santa Anna.
Que Santa Anna tivera huma irmã chamada San- ta,
(14)
Marlam Dei Genitricem in materno aâhtie ventre la- tcYitem edidijfe has vocês : Confolarc Mater mea aman- tiíUma, quia invenifti gratiam apud Dominum : cc- ce concipies 6c parics filiam, &; vocabitur nomen ejus Maria, & requicfcct fuper eam Spiritus Domi- ni, &: obumbrabit & concipiet in ea 6c ex ea Fi- liam AltiíTimi , qui falvum faciec populum fuum. ^u^ fíbi quidem ah eadem Dei Genitrice revelata ejfe , primamque hanc ejus vocem in Coelis per dies o6lo fuijfe cekbratam , jurejurando interpofito ille ajirmat in eodem libro.
jíftrmat etiam ut revclatumfibi a Deo , nullam cau' fam effc^ ciir ipje vereretur Mariam laudare ufque ad exceíTiim 6c ultra j eidemque attributa adfcribere divi- nitatis própria : nempe eJfe immenfam , eJfe infinitant , f/- fe aternam , eJfe omnipotentem.
SacratiJJimum Chrifti corpus ex guita materni fan' guinis de corde decift paullatim fcrmatum eJfe : eique fan- guinis guttce codem momento unitam ejfe Verhi Perfo-- nam , nondum perfeãe completo , nondumque animato cor- fore.
Inter Divinas Per fonas diu multumque dubitatum ef- fe^ quo ordine hahenda e£et beata Anna : ac pofi diu- turnam deliberationem eo tandem convenijfe , ut Angclis i^ Sanais omnibus fuperior conjliíueretur. Civitatem ti- lam fanBam a foanne in ApocaJypJi defcriptam , ft cum anima conferatur beatds Ann^e , tamquam fordidum Jler^ quilinium reputari debere.
Beata Annxe for orem fuiffe Baptifinam mmine , a,
Dii q_uct>
1 1 y )
ta Baptiílina, e que efta lhe dlíTera, que a Senhora eftava ainda com feus Pays , quando o Arcanjo S. Gabriel lhe deu a embaixada de que havia de fer Mãy de Deosi e humilhando-fe a Senhora entrara z pedir ao Eterno Pay , que pcdifle por ella , para que foíTe admittida por pobre, e vil efcravai porém que, vendo-fe defenganada de que havia fer Mãy de Deos , cahira no chaõ com hum defmayo, que dera trabalho ao Anjo, o qual levantara a Senhora com grande reverencia, centrara aperfuadilla, queacei- taíTe aquella dignidade , fufpendendo-fe hum feftim preparado pelos Anjos, e Arcanjos até que a Se« nhora deu o feu confentimento.
Que depois de incarnado o Divino Verbo , fe defpofara a Senhora com S. Jofeph , tendo entaõ Ssnta Anna fincoenta annos de idade.
Que Maria Santiffima Senhora noíTa era mora- dora em Jerufalcm, quando perdera feu Filho San- tiíTimo, e que efte fora achado no Templo no fim de três dias, por fe ter apartado da mefma Senhora para hir aíTiftir à morte de Santa Anna.
Affirma mais, que Maria SantiíTima Senhora nofla, ordenando- lhe que efcreveíTe a vida do Anti- chrifto , lhe diflera que elle Reo era outro JoaÕ de- pois de Joaõ, porém muito mais claro, e mais fe- cundo. E continuando com a dita obra, paíTa a ef- crever como revelado : Que ha5 de fer três os Anti- ehriílos , e que aífim fe devem entender 33 Efcritu- ras, a faber Pay, Filho, e Neto-, e que o ultimo ha de nafcer em MilaÕ de hum Frade, e de huma Freira, no anno de mil nove centos e vinte, e que ha de cazar com Proferpina, huma das Fúrias infer- naes.
Que o Antichriílo ha de fer baptizado por fua Mãy , e que o demónio , que entenderá fer feu Pay, fó ha de faber do baptifmo, depois de huma impru- dente confiílaõ da. Mãy.
Que
( i6 )
qua bícc ipfe edoclus fuerit : Mar iam ViYginem , quo tem- pore ad eam legaíns venit Gabriel^ apud paíernam domum habita[fe : cumque indignam fe tant^ dignitatis agnofceret^ ^tcrnum Patrem oraffe , ut f.bi intercejjor exijieret ^ ne Verhi mater ^ fed ancUlafieret. Sed cum frujira a Je tan- tum illum honorem rejici animadz-eríeret , exanimatam corruiffe in t erram , unde a trepido Ângelo [uhlat a jumma cum reverentia eji , qui nevis perfítaficnibus illam adhor- tari deinde coeperit , ut oblatum fibi honorem r,on re/pue- ret. ^uandiu autem ajfenfum juum diflukrit beata Fir- go , tandiu dilatum fuijje coelefie quoddam tripudiíim ab jíngelis praparatum,
Ipfam Virginem non ante '^ofepho fuijfe defponfam^ quam ex ea carnem ajfumeret Ferbum , eoque tempore quinquagenariam fuijfe Beatam jínnam.
Mariam apud Hierofolymam tunc temporis halitajfe , cum in itinere amifit divinum puerum : qui ob eam caU' fam a parentibus per triduum ai fuerit , quo d morienti avia adejfe voluerit.
Âjir',nat etiam beatam Virginem (Ibi auãvrem fuif- fe ^ ut vitam fcriberet Ântichrifit : feque ab eadem audif- fe^ ejfe fe Joannem alterum pofi 'Joannem^ multo tamen magis illufiratum , 7nultoque magis foccancí:'.m : Scribit de- inde ut ftbi rcvelatum : non unum (ed três Antichrifiosfo- rs\ Patrem^ Filium , £5? Ncpotem : atr^ue ita intelUgi debere Scripturas. Ex bis pofremum fore pátria Medio- lanenfem , ex monacho ^ monacha generandum anno MDCCCCXX. qui Pr ofer pinam ^ ufíam ex íarMreis Fu' riis y uxorem habiturus ftt.
Antiíhriflum baptizandum eJfe a Matre , i^ a damo- ne hahendum pro filio : qui tamen baptizatum filium igno^ rabit^donec id ab imprudenti matre edç^usf.t.
Per
( 17 )
Q^Lic o nornc óc Maria fómente, e Cem obras foy a falvaqiió de algumas creaturas , e que a Máy do Ancichriílo fe ha de íalvar por ter eíle nome , e por attencao ao Convento em que for Freira. Que os Religiofos da Companhia haó de fundar hum novo ímpcrio para Chrirto, defcobrindo novas , e multi- plicadas Naqões de índios.
Que o Religiofo tépido, e imperfeito excede no merecimento a hum fervorofo , e perfeito Secu- lar. Que ninguém nafceo para exercer alguns cffi- cios ncceíTanos para o governo Ecclefiallico , ou Politico.
Diz mais na dita obra do Antichriílo , que na noite de vinte e nove de Novembro do anno paliado ouvira as palavras feguintes : Hac nocle ^ hac m£le y idefi bvevi , ^ inopinato interitu de médio ioUenms Prin- cipem tam iniquce criminationis cum adjuíoribus , (^ adu- lai orihus fui s. E com eftas, e outras propoficões in- juriofas a todo o eílado de peíToas , e femelhantes às dos mais depravados herefiarcas, pretendeo o Reo, que fe tiveííem per divinas as fuás revelações, e por orthodoxas as fuás propoíiqões, e obras, as quaes com tenacidade tem defendido, ainda depois das ca- ritativas admoeltaqões , que lhe foraõ feitas pelos Miniftros da Igreja.
Pelas quaes culpas fendo o Reo prezo nos Cár- ceres do Santo Officio : DiíTe com grande foberba , e com prefumpqaõ bem alheya do efpirito de Deos, que naõ tinha culpas que confcíTar j mas porque viera para a ínquiíiçaõ com grande cautclla, e fe- gredo, fem faber para onde o traziaõ , e por quan- to Deos Senhor noíTo lhe havia dito, que eftava no Santo Oificio, que no dia feguinte feria chamado à Mefa, e a Tribunal competente, e que entaó na hora em que foíTe precifo , haviaô de ceíTar humas dores de cabeqa, e entranhas, procedidas do ar da noite, como na realidade lhe tmha fucccdidoj dava
conta
( i8 )
Per unum Marine nomen , nullis honis cpcrihus frce*. cedenúhus , falutem àCternam confecutas ejfe crealuras ali' quas : Antichrijli quoque Matrem faliarJíim fere tum ratione nominis Matiam , tum gratia monajierpi i/hus , «bi religiojam vitam profej/à juerit. Stcietaíis homines novum imperiuin , nwafque colónias i^ Jubditoi Chrif,o apud índos fufídaturos ejje.
Monachum tepidum {^ imperfeãum r,;eritis antecede- re laico cuilibet fel pcrfeãijjimo. Neminem ad ojjiàa cum Ecclefiaflica , tum politica , quibus Chrijliana Refpublica indiget^ exercenda nafci.
Afirmai etiam in eodem Opere de Antichrijlo , die 'vigsfima mn2 No^uembris anni proxime elapfi , noEtttrno tempore a fe auditas efje has vocês : Hac nc6te , hac noóte, idclb, brevi Be inopinato interitu de médio toUemus Principem ram iniqua: crimindtionis , cum adjutoribus, êc adulatoribus fuis. jítque his aliifque propofitionibus omni perfonarum flatui injurio/is iy perdi' ti£ímorum Hcerefiarcharum propriis conatus efi réus per» fuadere ^ di^-inas eJfe fuás revelationes ^ orthodoxafque fuás doclrinas , quas pertinaciter etia?fi tum defendit , cum de illarum falfitate agncfcend» ac dctejianda admoriitus ejfjet a Minijiris Ecclefue.
Cum oh culpas hujufmodi Fidei Cenforum juffu earce- ri addiceretur , intohrabili faflu arrtgantiaoue a Divino Spiritu prorfus aliena refpondit : nihil ejfc quod fateri de- beret. Sed cum fciret ex divina revelatione eJfe fe in Fidei Cúria conflitutum , dieque crajlina ad legitlnjum Tribunal legitimofque 'Judices vccandum , eadcmque hora liberan^ dum a doloribus , quibus ex noBurna aeris indementia contractis afficicbantur caput i^ vijcera ; ( qi-cd reverá fa^ cium ajirmahat ) rationibus his commctum [ponte fateri Jefe^ qu£ fequerentur. Ubi primum agnovifjet Apofclicatum Miffionum munere a Rege priva tos effe in America homi- nes Societatis 5 vcritum fe fuijje vehementer , ?>e gr a vi
aliqtio
( 19 )
conta de que tendo noticia, que ElRey noflb Senhor privava das MiíToes aos Religiofos da Companhia com prejuizo dos Bárbaros convertidos, e naõ con- vertidos, temera grave damno à peíToa de Sua Ma- geílade, fem embargo de eílar certo, que obrava fem má vontade : e que fendo mandado para Setub:\l, condoendo-fe deile Reino, recorrera a Deos Senhor noíTo, pedindo pela peíloa do Rey, c b-^m do feu Eftado ; e ennaõ fe lhe diíTera ao coracaõ , que buf- cafle modos de avizar a Sua M.igeftade de hum pe- rigo imminente, que eftava para lhe fucceder. Que vendo-le a iíTo em confciencia obrigado , fizera to- das as diligencias para o precaver j o que naõ pude- ra confcguir ; razaõ porque entrara a Fazer peniten- cias , e oraqôes publicas , e privadas , as quaes foraÕ ouvidas no Tribunal Divino, c por ellas moderara Deos Senhor noíTo o caftigo ao mefmo Rey, como fe lhe havia a elle declarante revelado.
E que fendo depois injuítamente prezo como cabeqa da conjuraqaõ, entrara a cfcrever , com or- dem do mefmo Deos, e de Nofía Senhora, a Vida de Sanra Anna, e outra obra, que trata da vida, c império do Antichriftoi as quaes obras lhe foraõ achadas, e tomadas j e que pelas haver efcrito, fa- bia que eftava prezo na Inquiíicaõ, como hypocri- ta , que fingia revelações falfas, e virtudes que naó tinha.
Declarou mais, que havia hum anno lhe difiera o Senhor, que naõ eftava fatisfeito com as injurias, que cUe declarante padecia j e que ainda havia pa- decer mais para fe conformar com o feu exemplar Jefus Chrifto, vindo ao Santo Oíiicio accufado com calumnias.
E que perguntandofe-lhe fe eftava prompto pa- ra o imitar > duvidando elle declarante darle por con- vencido, cm razaõ do defcrcdito da fua Religião, lhe fora refpondido que havia de ter o trabalho de fe
ver
( =° )
aJiquo damm afficeretur Rex ipfe , licet eum feirei non ey pravo affe£lu fecijfe ^ quod fecerit. Cumque Ínterim inCe- tobricam ire jujfus ejfet ^ miferatum Lufttania vicem ad Deum precfS fudiffe pro Rege (^ Regno. Âc tum quidem ab interna "joce fuijje edoãum , «/ de eminenti pericuh Regem enocendum curarei : quod a fe fafíum , quanta máxima tojfet diligcntia affirmabat. Vbi videt periculum vitari mn pojfe ^ Deum cum voluntariis afjlidiatiombus ^ tum puhl eis (^ privatis orationibus rogajfe^ ab eoque tan- dem conjecutum ejfe^ ut mitiori Jlagello puniretur Rex,
Cum pojha injufte comprehenfus ej/et ^ tamquampriH" teps faítíe conjurationis in Regem ^ Dei jujfu ad feriben" dam vitam Beat^e AnuíS , vitamque i^ imperium Anti- (hrifii manum admovijfe. Ea tamen opera fibi ablata ejfe , ae propter illas fcriptiones eomprehenfum fe in Fidei Cúria detineri , tamquam hypoeritam l^ revelationum ac virtutum Jimulatorem .
DecJaravit praterea annumjam effe^ cura Deus ipji dixijfet ^ offenfum fe e£e ob injurias illi illatas, Sed plu" res adhuc (^ graviores fubeundas eJfe , ut ipfe conformis fieret exemplari juo Chrijio , aceufatus fcilket per ealum- ntam apud Fidei Cenfor^s.
Cumque interrogaretur^ an ad hujufmodi imrtationem paratus ejfeí 'y dubitanti ftbi ajirmare ob dedecus ^ quodin Societaíem redundaturum credebat -, refponfum tandem ef- fe fore , ut ab eadem Sodetate ipfe excludereiur ; quod
E reverá
(21 )
ver fora delia, como lhe fuccedia, por quanto nos cárceres em que fe achava , lhe lembrava Jefus Chrif- to o que lhe havia declarado, e na Mefa cm que ci- tava , ouvia a intclligencia do paflado , pois tam- bém alli ab alto fe lhe dizia, que na5 havia já Com- panhia em Portugal, por eftar toda lacerada por fentenqa, que em todo o mundo fe fez publica, o que lhe parecia muito árduo j mas que naõ deixa- va5 de lhe cauzar algum temor as vozes que eftava ouvindo, com o qual fe fujeitava à Igreja, por ter medo de illusões.
Depois do que pedindo o Reo audiência, diíTe que Deos Senhor noíTo lhe havia ordenado vieíTe dar as razões, que tinha para julgar ferem verdadeiras as fuás revclaqões , e eraS as feguintes. Prima : Por- que na5 continhaó coufa alguma contra os artigos da Fé , e contra o commum fentir da Igreja , c dos Santos Padres. Secunda ; Por ferem acompanhadas de vida dada à oraqaõ, e exercício das virtudes y por- que a principio tivera de oraqaõ duas horas , depoi» quatro, ede prefente oito, ordenadas pelo mcfmo Deos , fendo fcu Direóbor o Venerável Padre Segne- ri. T^ertia: Por ter ellc declarante vida penitente, e mortificada, fem comer carne , ovos , e peixe , nem beber vinho ; de forte que tendo-lhc Deos permittido huma pequena porqaõ de vinho, inteira- mente lha havia já tirado , ordenando-lhe que da porçaõ do paõ tomaíTe fomente metade , c deixaíFe o mais para os pobres, ^arta: Por lhe dizer o Pa- dre Segneri, que na5 era poíTivel que D^os Senhor noflo fe efquecelTe de tantos trabalhos , como elle declarante havia tido, c de tantos fervicos como lhe tinha feito. E atíirmou o Reo, que Deos o compa- rava a S. Francifco Xavier: e que dizia o referido com grande penaj mas que o mefmo Senhor lhe or- denara o fizeíTe, declarando-lhe , que o tinha elco- Ihido para feu Embaixador, Apoílolo, e para leu
Pjofcta.
{22 )
reverá fieri intelVigebat ', nam tn ipfo cárcere^ inque erafj ea fibi a Chrijio in memoriam revocari ^ cju^e ipfe fibi an- tea declaraffet . jlddebat in ipfo Fidei Tribunali intcUige" re fe ab alto , quid faãum ejjet \ ab alto etiam Jcire fe , mdlam jam in Lufitania Societatem extare i quippe qux per publicam fententiam toti orbi notam lacerata fuerit. Jd Jibi durum admodum videri ; fed ob internas vocês , quas audiebat , motum fe aliquantidum e(je , ut vereretur^ ne a dcemone ejfet illujus , ac propterea fubjici fe Ecclefia judicio.
Cum poji h<ec pofiulajfet réus ^ ut a 'Júdice audire- tur ^ ifque votis ipf.us annuijfet ; ajfirmavit Dei jujfu il- líicfe acheniffe ad exponendas ratiunes , quibtis ipfe move- retur , ut pro veris habendas fuás revelationes crederet, Eas antem ejfe ejufmodí. Primo : qiiod nihil continerent articulis Fidei , nihil communi Ecclefee (^ Paírum fenfui adverfum. Secundo : quod fcriptíe ejjmt ab homine oratio- ni , aliifque piis exercitationibus dedito > nam initio qui" dem horas duas , deinde quatuor , poflremo odlo in oratic- ne a fe infumi folere : idque tum ex Dei prcecepto , inr*i ex direãione Patris Segnerii. Ter tio : quod tilar um autlor eJfet homo ita macerando corpori addiãus^ ut a carne ^ ovis , pifcibus , y VÍ710 perpetuo ahfineret. Nam quod Deus Jibi initio tnodicum vini permiferit , id ab ipfo jam Jibi fuijfe ademptum \ quippe aui illud etiam imperajfet , ut ex Jolita panis refe^ione dimidium pauperrbus difribue- ret. Quarto : quod a Patre Segnerie audijfet , fieri non pojfe ^ ut nullam Deus rationem habereí tot tantorumque lahoriim pro ipfius gloria propaganda devorai cr um. Adje- cit deinde a JJeo fe cum Beato Francifeo Xaverio compa- rari : id inviíum faterifefe : Deo tamen imperante fateri, qui i^ fe pro Legato^ jípojlolo ^ Í3 Propheta fuo eleger it. ^íinto : quod reVclaíiones , vifiones , ^ locntivnes , fibi caujfas efje fentiret JlagrantlJJimi amoris erga Deum , cu^ jus graíia pati ^ fnori "jehementer optarei j uípote qui Deo ipfi hahituali unione jam diu ejfet unitus. Sexto :
E ii ^uod
( 25 )
Proteta. ^inta : Porque as revelaqões , visões , e locuqôes lhe influiaõ hum grande dezcjo de pade- cer , e morrer pelo mefmo Deos , com amor taõ abrazado ao Senhor , que o tinha já unido a fi com uniaõ habitual. Sexta : Pela admirável , e celeítial doutrina, que Deos lhe dava: Eque Maria Santifli- ma fe dignava dizerlhe, que o tinha tomado por fi- lho feu, por fer ifto do agrado de Jefus Chriílo, c de toda a Santiffima Trindade. Septima : Por ter hum grande dezejo de foccorrer as almas do Purga- tório, como al^ alto fe lhe ordenara i de forte que algumas vezes fe lhe mandava que rezafle quarenta Rofarios , para o que paflava muitas noites dormindo fónaente huma , ou duas horas, o que naturalmente era impoflivel} e que o Senhor lhe tinha dito que a fua vida era hum continuo milagre, e obra da fua Omnipotência. E por todas eílas razões, e porque Deos Senhor noflb lhe tinha dado a conhecer, que o Arcanjo S. Rafael, c o Anjo da fua guarda foraõ os que o paíTáraõ em huma lagoa de quatrocentos pal- mos, affirmava, que as fuás revelações fem duvida craó divinas ; accrefcentando , que no mefmo inf- tante em que ifto declarava, Ibe dizia Deos fenfi- velmcnte eftas formaes palavras : Hac funt ftgna yípof- tolatus , y legationis tu^e : quee quidem figna Juperabun- dantia funt ad probandum intentum , fcilket te effe lega- tum a me fpecialiler dehEiíim ad mamfejlandam volunta" iem meam tam Barbaris , quam Catholicis : quod fi forte apud judie es íuos ^ mmijlros meos , non reputentur fujici" efitia y defcendes ad narranda majora miracula,
É tendo o Reo obfervado no Miniítro, que o proceíTava, que fe na5 dava credito aos feus embuf- tcs, e pretendida fantidade , por fe achar defpida das qualidades que acompanha© a verdadeira, conti- nuou a dizer, que achando-fe em perigo no Eftado do Brafil huma Náo, a que havia quebrado a mais forte amarra, fe lançarão fobre elle todas as peíToas,
que
(=4)
^uod plane admirabilis , ac calejiis zideretur dofírina a Deo fibi tr adita : qnodque a Beata Virgine audicrit , af- [umptiim fe ejfe ab illa pro Filio , ipjo Chrijio , totaque SancliJJíma Trinitaíe probante. Septimo : quod incredibili fiudio flagraret fubveniendi fanais Animis in Purgatório detentis j idque fibi ab alto imperai um eJfe , ita ut i liar um gratia quadragtnta Rofaria recitare aliquoties jubereíur : qno fiebat ^ ut modo una .^ modo duce tantum h cr a fibi rc liquíe ejjent ad fommim. Ea de caufa ftbi Domir.um áixif' Je , pcrenne ejfemiraculurn vitamjuam , atque unius Om^ nipotentiíe opus. yljjirmai:it denique a Deo fe didicijfe , jírchangeli Raphaelis ^ Angeli Cuftodis miniflerio fu^um eJfe , ut ipfe quadringentis palmis longam paludem trajece' rií. Atque his omnibus rationibus adduci fe ^ ut credat ^ divinas effe fuás revelationes. Addebat ^ quo tempore id a> fe declararetur .^ audire fe has fenfbiles Dei loces : Hasc funt figna Apoítolatus ôc Itgationis tuae : quce qui- dem figna fupcrabundantia lunt ad probandum in« tentum, fcilicet te eíTe legatum a me fpecialiter de- leélum ad manifeftandam volunratem meam tam Bar- baris, quam Catholicis : quod fi foi te apud judices tuos , miniílros meos , non rcputentur lufficiemiaj defcendes ad narranda majora miracula.
Cumque ex 'Júdice intelUgeret réus , non haberi fdem impofiuris £5? fanRitati fu£ , eo quod vera viriutis doti- bus exuta effet •, bac commemorare perrexit. Sttis preci' bus liberai os effe bis a naufrágio nautas 3 primum in Ame^ rica , deinde in Luftania,
Lonmo-
( 2y )
que hiaõ na mefina Náo, para que pediíTe à Senho- ra das Mifiõcs , que os livraíTc daquelle extremo perigo em que fe viaòi e que recorrendo ellc decla- rante à mefma Senhora, ficáraõ todos livres. Que fizera outro femelhante milagre na barra deíla Corte.
E que eílando doente a SereniiTima Senhora Rai- nha Mãy D. Marianna de Auítria , o obrigara o feu efpiíito a dizcrlhe que morria, contra o parecer dos Médicos, que lhe íeguravaô ávida, ou aliirmavaS acharfe com melhoras ; e que o feu annuncio , e pro- fecia fe verificara , e fora certo.
Declarou mais , que havia livrado do perigo certas peíToas enfermas , por lhe pedirem as fuás ora- ções} e que com eítas dera fucceíTtõ a algumas cafas defte Reino , por quanto , promettendo-lhe certa pefloa feiscentos mil reis para a Senhora das MiíTões, confeguira da mefma Senhora a fuccellaõ dezejada, ou a que fe lhe pedira: Qiie eílando depois a referi- da fucceíTaõ em perigo de falecer, por fe hiiver de- morado a fatisfaçaõ da promeíTa, à conta da qual fó lhe tinhaõ dado duzentos mil reis, o tornarão a inf- tar com novas deprecaq5es ; e que fora com effeito a dita fucceílaõ livre do perigo, e da doenqa, pelas oraqões delle declarante : Que a rogos de outra pef- foa , e por occaíiaó de outra promeíía também , pr<.€ter totam fpem^ confeguira fuccefTiõ a hum Mi- niílro já velho j do que fe feguira dizerem as más linguas, que o filho naô era feu.
E fendo o Reo admoeftado com caridade, para que rcconhcceíTe, e confeíTafle as fuás culpas, por naó adquirir com trabalhos os caíligos eternos, que merecem os transg reflores da Ley de Deos, que pe- lo me.yo da hvpocrifía procuraó as eítimnqóes do mundo, no qual ainda fe achava , e em via de mere- cer, ou defmerecer o premio, que o mefmo Deos concede aos efcoihidos , e àquelles, que fc arrepen- dem dos feus pcccados, e com verdadeiro arrepen- dimento
( 26 )
Curnmotum fe ah fpiritu carttatis Mariance JÍuflriaca l.ufltanorum Regina graviíer tegrotaníi pnsáixijje fore , ut ex illo ínorbo inter ir et : idque reverá jablum ejje , frce^ ter omnium Medicvrum J ente nt iam.
Praíerea fuis precibus quofdam a morbis Hheratos : quofdam optata prole , qua diu caruerant , a Deo ej/e do- natos. Ex bis unum fuijje Senatorem quendam <etatis ita decrepití£ , ut non ejus , jed alterius filius crederetur, yííium pro liberjs etiam impetrandis fexcenta millia rega» lia fibi promifijfe , in honor em (^ cultum Beata Maria de MiJTonibui eroganda. Cumque tertia parte Jcluta, de ce» tero fidem fuam líber are differret , in gravem morhum in" cidijfe fufceptam prolem ^ qua tamen fuis precibus liberata fuerit» -
.Cum vero paterno affe^iii admnereiuf réus ^ ui hy- pocrifi depoftta^ peccata Jua agnofceret ^ confiteretur, ne propter arnbitivmm humana gloria atcrnas panas lueret -, utque per veram poenitentiam dignum Je divina mijericov' dia redderetfenex decrepitus ^ atque adeo id atatis, ut ah obitu non multum abejjet.
Refpon*
(27)
dimento os confeflaô até ao tempo da morte, que fuppoíla a fua idade, naturalmente naõ eltava mui- to diíhntc.
Refpondeo que na5 era hypocrita , nem ufava de fíngimentosj e que fe acafo era fingidoo feu me- do de vida, Deos noíTo Senhor o matafle com hum rayo no mefmo lugar em que eftava , no Tribunal da Igreja, à qual íujcitava os feus efcriros, revela- ções, e mais papeis, para que fe lhe déflcm as cen- íiiras que mereceflem ; porque queria morrer no grémio da mefma Igreja , em que lempre crera , c era cuja contemplaqaG oíFerecera muitas vezes a fua vida.
DiíTe mais, que affirmava com juramento ter fallado muitas vezes com S. Ignacio , com S. Fran- cifco de Borja, com S. Boaventura, com S. Filip- pe Neri, com S. Carlos Borromeu , com S. Tere- za, c com outros muitos Santos: com o P. Segne- d, e com outras muitas pefloas falecidas, das qu es; huma era certo Religiofo da fua Companhia, o qual lhe viera render as graqas de fe achar livre das penas do Purgatório em que eftivera demorado, por haver retido no feu cubículo, com licença dos Superiores, vários mimos que intentara applicar à livraria.
E para tirar a infâmia à fua Religião, que pedia fe averiguafle o numero das fundações que linha fei- to, com o produóto das muitas joyas, e pcíTas de ou- ro dadas a NoíTa Senhora das Mifloes pelos Fieis da America em gratificação das graqas, c dos milagres, que a mefma Senhora lhes havia feito j a qual fenfi- velmente, c por muitas vezes tinha dito a elle de- clarante , que o tomava debaixo do feu amparo para o ajudar em todas as fuás obras , como verdadeira fundadora.
DiíTe mais, que Deos Senhor no íTo lhe manda* ra, que moftraíFe na Mefa do Santo OlHcio, que naõ era hypocrita , como diziaõ os inimigos da lua
Religião ,
( 28 )
Refponàit fe tion ejfe hypocriiam , nec deceptorem. iVi vera e£ent qu<e affirmabat , fulmine ipfe percujfus iJhco inter ir et in ipfo Ecdefia Tribunali. Ejus judicio ^ cenfu- r<e fubjicere Je revelai iones i^ f cripta omniafua: quippe qui nihil magis hahcret in votis , qua<m mori in illius gré- mio , cujus fidem femper amplexus ejfet , ^ cujus gratia non femel periculum vita fubijfet .
^urejurando etiam interpofito affirmabat , f^pe nu- mero colloquutum fe eJfe cum San6lo Ignatio , S. Trancifco Borgia ^ S. Bonaventura ^ S. Fhilippo Nerio^ S. Carolo Borrom^eo , S. ter e fia , P. Segnerio , aliifque quamplu^ rimis vita defunílis. Éx his unum de Societate fuijfe y qui fibi ob eam caufam gratias egit , quod Juis precibus //- beratus fuerit a Purgatório , tibt deteníus fuerat propter mi nu tias quafdam cum bona lie et Superior um vénia in cu- hiculo detentas , atque eo fine detentas , ut in uiilitatem Bibliothecce communis expenderentur.
Neque vero in Societatem infâmia redundarei ex ad~ minijlratis a fe pecumis , crarefefe , ut exaão calculo inf- tituto explorar etur , an fumma expenf^e pecunice cum ope- ribus a Je conJlruSiis probe cohcereret. Colle^am autem eam effe ex gemmis donarii[que Fidelium yímericanorum ^ qui ea ratione tot egrégia beneficia atque miracula Beata Ma^. rite de Miljionibus gratifcabaniur. Illcrum cperum yfu- tlorem ac ReTiricera fe appellaffe non femel ipfam Dei Ge- nitricem^ cum Malagridam ipfum humana você allcqucns opem a fe eidem nu7nquam defuturam promitteret.
Dixit praterea , juf/umfe efe a Deo dcmcnjlrare ipfs Fidei 'Judicibus, minime fe efe kypocritam ^ fed calum- niam illam eJfe fibi ab hojiibus Ordinis fuiiwpaciam y quo-
F ' rtm
( 29 )
Religião, dos quaes alguns haviaõ falecido poucos dias antes j o que elle Reo fabia por revelaqaõ Di- vina. E por iflo referia, que ouvindo huns eftron- dr>s pela meya noite , perguntara ao Alcaide dos Cárceres, que coufa havia de novo, e que eftrondo tinha fido aquellc, que fe ouvira : e refpondendo- o mefmo Alcaide, que poderiaô fer humas badala- das, que no Convento do Carmo fe coftumavaó dar na occafiaÕ em que algumas mulheres eftaõ para pa- rir, continuara a ouvir es mefmos eítrondos, e que entaÕ ab alto lhe fora dito, que eraõ pela mt^rte de ElRey noíTo Senhor j o que de novo fe lhe repeti- ra paflados dous dias, e em tempo em que já nas torres tocavaÕ os finos. E que fe elle Inquifidor , queo proceíTava, refleótific no paflado, e no reque- rimento que lhe fizera, havia vir no conhecimento de que o zelo da falvaçàô do mefmo Rey , ( a quem queria que fe fizeíTe certa pelo Tribunal da Inquifi- qaõ a fua verdade , para que fe evitafle o imminente perigo) fora a única caufa, que elle declarante ti- vera para pedir a brevidade , e aceleraqaõ do feu def- pacho.
E fuccedcndo tudo iílo na occafiaó do faleci- mento do Marquez de Tancos , que governava as Armas na Corte, e Província da Eílrcraadura , fe concluio , que capacitado o Reo de que os finaes nas torres , e as defufadas falvas nas fortalezas eraó pela morte do Rey, e fem outro algum fundamen- to, entrou a fingir eíla chamada revelação, que in- ventou a fua malícia.
E naô querendo o mefmo Reo aproveitarfe das repetidas admoeftacões , que com caridade fe lhe fa- ziaõ para que deixafle fingimentos , e confefiaífe as culpas, que havia comettido, pertencentes ao co- nhecimento do Santo Otiicío, pafibu a dizer, que eítava abfolvido por Chriílo Senhor noíTo , de toda a culpa, e pena, e que naô fabia a razaõ porque fe
naô
( 5° )
rum aliquos non tia pridem •vita defuntos ex drjina reve- lai ione cogmfceret. ^uapropter mBe concubia factum aiebat ^ ut audito flrcpitu quodam a cujiode carceris ipfe quafierit , quid novi ejjet , (s> quce cauja illitis Jirepitus for et. Illo autern rejpondente , Jlgnum illud ejje fortajjc parturientis femin^ , qu^e per Carmelitanum tintinnahnlum Fidelium preces de more po flui ar et : a Deo Je eJJe edo£íum^ nibil aliud fígnificari flrepiíu illo ^ quam Regis rnortem^ de qua ille rurjus pofl biduum certior fa3us a Deo fuerií tum , cum mortuum Regem ipfum tintinnabulajam pulfata clamarent. ^od ft Inquifitor ipfe in memoriam revocarety quce a fe antea diha i^ poflulata fuerant ., facile ipfum in- telle^urum , non alio fine poflulaffe fe , ut fua cauf<e finem imponere pr operarei , quam ut per ipfum Fidei Tribunal de periculo admoneretur Rex.
Faãa vero h(ec fiint eo ipfo tempore^ quo defunãum Marchionem Tancenfem , fuprcmnm Extremadurce Pree- feStum , fignificabant cum urbis tintinnahula , tum mari- timarum arctum tormenta bellica : ut nulli dubium fuerit^ quin ex illo flrepitu occafionem flruendíS fraudis defumpje- rit Mala zr ida.
Cum denuo admoneretur Réus , /// impofluris rejeãis fcelera a fe admij/a apud Fidei Cenfores profiteretur j ían- tum abfuit , ut admonitionibm acquiefceret , ut pofius di- cere aufus fuerit , abfolntum fe effe a Chrifto Domino om- 7ii culpa ^ pvena : nec feire fe , cur jurato fihí non crede^ retur ; cum revelationes fuás non minora argumenta proba- rent , quam qu£ Maria Agredenfn aliar umque feminaram fanUarum revelationes çonfirmabant, NoUe
(50
naõ dava credito à fua verdade, e expofiqaó jurada,' tendo-fe acreditado as revelaqóes de algumas fervas de Deos, que naõ tiveraõ tantos trabalhos, nem fi- zeraõ miyores fervicos , fendo huma delias a vene- rável Soror Maria de Jefus de Agreda.
E que na noite antecedente a eíta declaraqaÕ , que fazia , tivera elle Reo huma vifaõ intelledtual das penas que padecia a alma de Sua IVlageftade , e ouvira as reprehensóes, que lhe davaô algumas al- mas devotas, com as palavras que declarou, pelas perfeguiqões que fizera à Companhia ; que eíles , ou outros femelhantes caíligos haviaÕ experimentar as peíToas, que concorrerão para o extermínio da fua Religião; e que naô havia engano neftas coufas por cahirem em hum fujeito, a quem por efpecial pri- vilegio adminiítrava todos os dias Maria Santiflima a abfolviqaõ na forma feguinte.
Dominus nofter 'Jefus Chrijius Filius meus te ahfoU vat : y ego aucloriíate ipfius te abfolvo ab omnibus pecca^ th tuís^ & pcenis. In nomine Patris , (^ FíIíí , ^ Spi' riíus San5li.
DiíTc mais , rompendo em juramentos aíTerto- rios, e execratorios contra fi, e contra a fua pró- pria falvaqaõ eterna , que craó verdadeiras as fuás revelaqões, e que efcrevera a Vida de Santa Anna, e o Tratado do Império do Antichrifto; annunci- ando caíligos por ordem do mefmo Deos, que fenfi- velmente lhe tinha dito eílas forniaes palavras: Nifí b£c fcripfcris , non habebis partem mecum in regno meo : projiciam te a facie mea. E aíTim que vinha no conhe- cimento de que huma Tragedia, que havia compof- to , na qual faziaô figuras Eílher, MarJochcu, e Aman, fora verdadeira profecia do que havia fucce- der em Portugal com os perfeguidores da fua Com- panhia , dos quaes alguns tinhaõ fallecido , outros feriaõ caftigados , c que ella com brevidade feria reílicuida ao feu antigo decoro , como ab alto fe lhe
citava
(}2 )
NoBe vero prcxime elapfa habuijje fe 'vrfionem quan- dam inteUedlualem illorum cruciaíuttm , qmbus dejun&i Regis anima prcmebatHr: íuncque audiffe denjvtarum ani- mar um quarumdam vocês , Regem ipfum fcilicet objurgan- tium y quod Societaicm vivus vexarit. fíac vero aliaque fd genus fupplicia par ata iis ejfe , qui expellendi Ordinis fui yíufíores fui (fera. Nulíam his rebus deceptionem inejje , quippe qua ab eo hoínine narrar entur , quem per f pedale privilrgium abloívere ftnguhs diebus foleret Maria Virgo^ bis ver bis utens :
Dominus noíler Jefus Chriílus Filius meus te abfolvac 6c ego auéloiicate ipíius te abfolvo ab omni- bus peccatis tuis 6c pocnis. In nomine Patris, ÔC Fi- lii , 6c Spjiitus Sancti,
jífirmavit etiam jurejurando affertorio ^ execraíorio interpofito ^ veras effe juas revelationes : a Deo itemjuj- fum fe effe fcribere cum Fitam Beatte Annce ^ ium Tra- ãatum de Império Antichrifli \ ejus fcilictt iram in hcmi- n?s aymunciaturum , qut fe his vocibus fuerit alloquutus : Nilí hxc fcripferis , non habebis partem mecum in regno meo : projiciam te a facie mca. jitque ita de- mum intelligere fe , Tragoediam quandam afe olim compofi* iam de Efibera , Mardoch^eo , i^ ^mano , Prcphetiarn veram fu^ffe eorum ^ qiice in Luftania cveniura erant iis ^ qui Societatem fuerant perfequutt } quorum alii jam e viia excefjerant y alii adhuc puniendi erant. Si vero prifirne dignitati brevi refiituendum fere , qucmaámcdiim ab alio didicerat. Nullapraterea caritatts y r.ulla RegiLus debita obfervanúíS i^ obedientia kaliía ratione ajf^rmavit ^ refir taía/ibi effe verba quadam his carminibiiyícnipyehenfa.:'.
Impie-
( 3J )
eftiva dizendo. Atíirmando mais (fera attendíír à caridade, e ao grande refpeico, e reverencia devida aos Soberanos ) que fe lhe tinhaõ dito em dous ver- ■fos as palavras feguintes :
Impie Rex , biní tantum tua têmpora menfes : Longa fed adpoenas têmpora Virgo dahit :
c paíTando a proferir, que entendia, que lhe daria Dsos permifTau para declarar o que já lábia do cita- do da alma do Rey defunto.
i Declarou mais , que a Marquezade Távora mui- tas vezes lhe havia apparecido j e que fendo por tile reprchcndida de haver concorrido para hum exceíío ímpio, e facrilego contra a promeira , que a mefma lhe havia feiro , de naõ ofFender a Deos com culpa mortal i lhe havia refpondido a dita Marqueza, que fe originara a Tua miferia, da maldita, e injuílafur- penfaó dos Padres da Companhia j por quanto fal- tando-lhe eíles, fora afroxando no propoíito, que tir*ha feito nos exercícios , de frequentar cada oito dias os Sacramentos, e fe precipitara, convindo com Teu marido na execuqaó do feu defatino j mas que eftava no Purgatório aliviada das penas, com osfut- fragios, que elle declarante por cila havia feito.
E fendo o Rco de novo admoeítado , e adverti- do para que depozeíFe a hypocrifia, e dcixaíTe em- buíles , por quanto as fuás rcvelaqóes naõ mereciaõ acreditadas por ferem falfas, fingidas, e oppoílas a todas as regras da via myftica, dizendo-lhc, queelle Reo imitava aos hypocritas , cheyos de foberba , faltos de caridade , e defpidos de humildide, pois eítava injuriando até ao Soberano, que era ainda vi- vo com confolaqaõ dos feus fieis Vaflallos, e que também eílava violando os preceitos da Ley deDeos còm a ira em que rompia contra o mefmo Rey , e contra as peíToas, que reputava perfeguidores dafua Rcligiiõi devendo adv&rtir na que diz o Apoílolo,
que
(54)
Impíc Rex, bini tantum tua têmpora menfes : '''Long.i fcd ad poenas têmpora Virgo dabit.
Sperare atitem fe a Dco facultatem confecuturum , ut ea declararei^ quíe de forte dejurtíli Regis jcivijffet.
'^am de Marchionijfa 1'avorana hac idem dedaraijit : app%ruíjj'e eam fihi perj^pe : cumque ab fe ejjet increpita^ quod in Regem conjurans promi^s haud Jietijffet j eam per' patratí facinoris caufam l^ excufaticnem ajfigriajje ^ quod injufie (^ contumeliofc Jufpenfts ^efuitis , a piis exercita^ tionibus recipiendifque Sacrameníis abfiinere ipfa fuerit coa-la. FaBurii pripterea ejfe ^ ut contra pope fn um olira emijfum nefari£ conjurationis a marito exequendde auElcr extitcrit : detineri fe tamen in Purgatório^ ab iifque cru-' ciatibus non leviter recreatam effe per (uffragia declaran^ tis.
Cumque de integro admoneretnr , ut pietatis flmula- tivne dcpofta , faljas Juas reielativnes agnojceret , fide irédignas , ^ cum JoUdis principiis myfica Tkeclogia pug* r.ant'es\ quippe quee pro finceritate ^ tnnnfuetudine ^mcdef- tia (^ caritate i?7fgnem hyptcriftm , intolerabilewque fu- perbiam , t^ iracundiatJi pra fe ferrent in Regem ejujque Miniftros , quoi 'velutt Societatis bofes contumeliis (^ ma- Jedi^is profcinderet \ idque contra Dei legem ^ pr^ceptum ^fpoftcli tia ad Romanos fcribentis : BeriCdicitc períe- <]uentibus vos , benedicite , 6c nolite mnledicerej cum ipfe è contrario ícmulari dehnerit Santos J^oficlos , qui in praãicatione Evangelii nihil humana giorjít , mhil bumani emolumenti ^ qu^fierint.-
( 5Í )
que na Epiftola ad Romanos manda dizer bem de qusm na realidade nos perfegue : Benediciteperfequen- tihus vos i benedicite , 6? nolite makdkere. E lembran- dofe-lhe juntamente, que devia ter feguido o cami- nho dos Sagrados Apoftolos, os quaes na promulga- ção do Evangelho naô procuravaõ os bens tempo- raes, nem asellimaqõcs do mundo, r Refpondeo , que tinha declarado a verdade co- mo entendia, e que fe outra coufa havia obrado, a terra o fub vertcíTe , e que do lugar em que eftava , c;i- hiíTe no Inferno. Que fe eraõ illusões, as deteílava, reconhecendo fcr miferavcl peccador j mas que re- ceava, que com as verdadeiras visões fe milturaíTem illusões; porque como tempo tinha conhecido, que o demónio transfigurado em Anjo de luz , miílurava vários enganos; e que de certo tempo para cá , fen- do ellc declarante levantado à concemolaqaó paffiva, diftinguia melhor as verdadeiras visões das falfas. Que os Apoftolos na5 iizeraõ fundaqões j mas que arrecadavaô efmolas para fuftento dos Difcipulos, c dos pobres j e que elle fundava Seminários com mui- tas joyas, e efmolas, que adquiria; tanto aflim, que na Bahia , e no Certaò importara a primeira parccl- la adquirida doze mil cruzados, pouco mais ou me- nos, com os quacs fe comprara hum palácio ; e que depois fora adquirindo o mais neceíTario para a fun- daqaô.
Que no Camutú tinha adquirido oitenta efcra- vos , e muitas terras: mas que efta fundaqaõ lhe fo- ra embaraçada pelo Governador, querendo que elle declarante affignaíTe o numero dos Alumnos, e que os feus Padres déíTem conta fe os aceitavaõ , e fuf- tentavaõ; no que elle Reo naô quizera convir. Eque a fundação de Setúbal fe hia fazendo com o produfto das muitas joyas, que mandara vender depois do fa- lecimento da SereniíTima Senhora Rainha Mãy ; o que tudo fe depofitava na raaõ dos Procuradores com lijcenca dos PreUdos. Depois
( JfJ )
Ego vero , inquit , qua vera juâicavi , ea loqmiius fum: quod Jl aUter res fe babet ^ me hians terra devotef, ^ ex eo locoin quo jum^ abforbeat "Tartarus. jídjecit de- inde : fi illufiones iíliS erant , eas a fe rejici , qui miferum fe peccatorem agnofceret : vereri fiquidem , ne cum veris faífa quedam admifcuijfet dísmon , quem transfigurari ali- quando folere in Angelum lucis , experientia duce didicerat : fed ex quo ipfe ad pafjívam contemplai ionem evedlus fue- rit , melius fe vera a falfis difcernere. jípojlolorum fun- dationes nullas fuiffe , utpote qui datam pecuniam omnem difcipuUs l^ pauperibus alendis erogare folerent : fe vero colletlum de Fidelibm aurum in condendis Collegiis infum~ pfiffe. Na?n Bainhe a civibus 13 paganis duodecim milita aureorum collegiffe , quibus palatium quoddam efl emptum : huic deinde fummce alias atque alias acceffffe , quibus ab-' folutum efl opus.
Ad h<ec o5loginta fe mancipia , fundofque quamplu* rimos a Camutaenftbus habuifje , quibus Collegium aliud ceeperit injiiíuere : fed eam fundaíionem impeditam effe a Prcetore Régio , qui aliter ac ipfe futurum fperaret , ^ Alumnorum numevum defignare , (3 adhibitam in admi* mfiratione Collegii rationem a fuis yefuitis cogjiofcere ad nitebatur. Cetobricíe tertium Collegium condi ccepiffe ex auro , argento , ^ gemmis , qu^ poji obitum Regina Ma- tris vendiderat , eamque pecuniam ex Superiorum pr aferi-. pto apud Procítratores Societatis ajfervari folere,
G Poft
( 57 )
Depois do que, pedindo oReo audiência difle : Que vinha movido ab alto declarar, que efcrevera a Vida de Santa Anna, ou continuara a fua efcrita , precedendo confelho do feu ConfeíTor, e compa- nheiro; o qual capacitado de que Deos lhe fallava, naÕ fó confentira que efcrevcfle, mas fe lujeitára a efcrever, confultando primeiro alguns homens dou- íosda fua mefma Religião, queaflentaraã fe deviaõ moderar alguns termos excedentes ao refpeito da Ma- gcftade : ex quibus omnibus relatii lhe parecia , que fe colUgia evidenter naÕ fer hypocrita, que pretendeíTe louvores humanos, quando procurava fervir a Deos ia fpirku, (^ veritate. E que fe elle declarante fe ti- nba, defendido no Tribunal da InquiíiqaÕ, era pela obrigação de defagravar a fua Religião , a quem Maria Santiffima ha de proteger , e augmentar , co- mo lhe havia revelado , dizendo-lhe eftas palavras : Immici erimus inimicis ejus , em huma occafiaó, cm que no feu cárcere lhe declarou , que fufpenderia os caftigos, e profperaria eftc Reino, fc a Cafa Real tomaíTc os exercicios, que elle Rco coftumava dar, e que nada mais dizia dos favores , que EXeos lhe faz, por fe lembrar das palavras Sacramenta Regis abfcoti' dere honum eji,
E por quanto o mefmo Reo ainda continuava com os fcus fingimentos, fem querer dar ouvidos ao que fe lhe dizia para feu remédio , foy advertido da temeridade com que pretendia fe acreditafle a narra- qaô dos feus milagres, visões, c revelações, fem fe lembrar das palavras acima referidas do Evangelho no cap. 7. de S. Mattheus , nem da rccomenuaqaõ do Evangelifta S. J^aô na Epiltola i. cap. 4. Cha- rijjimi^ mlite omnifpiritui credere^ fed probate fpiritus Ji e« Deo fint ; e ifto ao mefmo tempo em que elle Reo fó confcffava virtudes, rompia em ira, e faltava à verdade, Cem confiderarnas mais palavras da mefma
Epiílola,
( }B )
Pojl héec fdailtatem tonvmiendi "Judiíií foJluIaKS^ eo admijfus dixit : motum fe ab alio illuc aíceciere , ut ibidem declararei , Fitam Beat^e /ínn<ie a fe ejje conferi' piam pTiecedente confilio Confejfarii , íjf Sccii ; qui de di- vina voluntate certior faclus mn folum itlius jcripticms approbator exíiterif^ fcd etiam librarium agere r.uilus du- bítaverit , dcãorum fane quorumdam ejujdem Socieiatis judicio antea explorai o. Ex horum vero [ententia corre- íiione digna vifa qucedam fuijfe , quce nimis in Regem con- tumeliofa erant. Ex quibus omnibus relatis moveri fcy ut credat íamquam evideníer certum , non ejfe fe hypocri' Jam, nec humana laudii captai orem ^ qui Deo in fpiritii, & veritate infervire conaretur. ^od igitur apud Fidei 'Judices purgare fe ipfe contenderit ^ id fe non alio fine cott' tendiffe , quam ut Ordinis fui decus in tuio poneret j cujus quidem Ordinis Patronam je fore fignificaverit Beata Fir- go hisverbis. Inimici erimus inimicis ejus : qna a fe tum audita fuere , cum in cárcere detento declaravit Vir- go SancliJJima , non proceffuras ultra fuo interventu fore ^alamitates Regni ^ fed illarum loco fucceffuras pt o ■perita» ies , f, piis exerciíati^nibus a Beato Ignatio inflitutis fe Alagifiro vacare velkt Domus Regia. Ad extremum nihil a je amplius de divinis ar canis evulgari , eo quod Jibi in mentem veniffet illa fenteniia : Sacramenta Regis ab- fcondere b- num eft.
^ia vero Réus in p'ifiina pietatis ftmulatione perfe-^ verabat ^ nolens acquiefcere facrorum Minijirorum admc- nitionibus; objurgai u s abiis efi de tetnerit ate ^ qua mira» culorum , viftonum , i^ revelationum fuarum fidem ajffc' rere conabatur 3 quaf vegligeret Evangélica verba jupra, laudata ex Matth<£i cap. 7. l^ fententiam illam Joanms Evangelifiie cap. 4. paioris Epijhlce : CbariíTrmi nolite omni Ipiritui credcre i fcd probate rpirirus , fí ex Deo íínt. Nihil enim de Je ni/i viriutes pradicabat ^ ira ÍS? ódio in eos excandefcens ^ quos hojies judicabat ^ veri' tati etiam contradicens , cum in eadem Epijlola iia proft" ^u:itur Joannes Evangelijia : Qui diiigic fratrem íuum
G ii in
( 59 )
Epíftola do Evanojelifta, que diz aflíim : ^i ãiligit fratrem fuum , />/ lumine manet , i^ fcandalum in eo non eft. J^«i dicit fe in Ince ejfe , t3 fratrem fuum odit , bi íenebris eji uíque adhiic. ^ui autem odit fratrem fuum , in temhris efi , ^5? in tenebris ambulat , i^ nefcit quo eat j quia tenebra obcacaverunt óculos ejus; os quaes lugares da Eicricura fe lhe referirão, e citarão. E por quan- to o Reo continuou era dizer, que as fuás revela- ções, e profecias provinhaõ de cfpirito bom, e que fe naó encontravaó coma Efcritura: que o feu ódio era fanto, e bem ordenado, e que o Efpirito Santo advertia aos Principes com as palavras feguintes : Om~ nes tyranni ejus ridiculi coram eo. Potentes potenter tor- menta patientur \ inculcandofe Profeta, para que fc temeíTem as fuás profecias > lhe foraó também cita- das as palavras no cap. i8 do Deuteronnmio : ^od nomine Domini propheta ille pradixerit , ^ non evenerit^ hoc Dominus non efi loquutus , fed per tumor em animi fui propheta confinxit, i^ idcirco non timebis eum. Ao que refpondeo , que hum tempo fe tomava por outro tempo. -
Depois do que continuando- fe com as admoeíla- í^óes ao Reo, continuou também elle com a fua obf- tinaqaÕ, e explicando o feu fentimento a reípeito do Purgatotio , diíTe que a Igreja nos manda crer , que ha Inferno, Purgatório, Limbo, para que va5 os meninos naó baptizados, e o Ceyo de Abraham, no qual eftivcraõ as almas dos Santos Padres 5 mas que naõ explica a Igreja as particularidades deites lugares, as quaes Deos Senhor noflb lhe havia a elle declarado, e que entre outras doutrinas novas lhe ti- nha revelado, que havia no Purgatório hum lugar em que fe depofitavaõ as almas, em quanto fe lhes naõ dava noticia da final fentença.
E fe queixou de fe lhe referirem alguns lugares da Efcritura, que fallaÕ dos falfos profetas, e dos hypoeritas, dizendo o Reo, que Jefus Chriíto fof-
frera
(40 )
ín luminc manet^ 6c fcandalum in eo non eft. Et qui odit fratrcm iuum in tenebris eft. Qui dicit in lumine cíTe, òc fratrem fiium odit, in tentbris eft iilquc adhuc. Qiii autem odit fratrcm fuum, in te- nebris eft 6c in tenebris ambulat , 6c nefcit quo eat : quia tcncbríc obfcuraverunt óculos ejus. Hac enim omnia Scriptura loca ipfi relata i3 citata Junt» ^uibusil^ le tamen minime acquielcens re/pondit , a bono jptritu ejfe fuás revelationes 6? prophetias j nihil in tis contineri , quod Scripturarum veritati ej/et adverfum. Sanãíim eJfe oáium fuurn^ (^ rationi conforme^ cum Spiritus San6ius fic de Principibus loqneretur : Onínes tyranni ejus ridiculi coram eo. Potentes potcnter tormenta paticntur. Cumque prophetiis illls , qfiibus ipfe formidinem ceteris in^ cuíire conabatur j hoc teflimonhim objicereíur è DeuíerO" nomii cap. i8. Qiiod nomine Domini Propheta ille príEdixerit, 6c non evenerit, hoc Dominus non eft íoquutus, ied per tumorem animiíui propheta con- finxit, 6c idcirco non timebis eum : re/pondit^ unum tempus pro alio íempore ibifumi.
Cum prioribus admonitionibus alia atque alia adje£Í£ fuerint , objiinationi objlinationem accumulans Réus , quid de Purgatório ipfe fentiret , ad hunc moáum explicar e per- rexit. Ab Ecçkfta quidem doceri nos ^ eJfe Jnfernmn ^ effe Purgatorium , eJfe Limbum , quo parvuli non baptizati defcendunt ', ejje Sinum Abraba , ubi Sanãorum Patrum anim<e requieverint. Sed nihil fpeciatim de iis heis ab Ec- defta declarari : fibi igitur cum alias noivas doãrinas , tum illam fuijfe revelatam , qua intelligeret , eJJe in Purgató- rio certum locum , quo anima reponerentur , quoufque ds finali fententia fierent ceríiores.
^ejius igitur Réus efi , fibi quadam cbjici Scripiura
loca^ qu<£ de falfis prophetis ^ hypocritis loquuniur^ /7-
Itid etiam adjiciens , hujufmodi contuirMiis Ckrifum fuijfe
'^- afectum^
'( 41 )
frcra feraeíhantes injurias. Mas fendo arguido de naõ obfervar os preceitos dejefus Chriítu, nem feguir a doutrina do Apoftolo S. Pedro na Epillola i cap z : Omnes honorate \ fraternitatem diligite : Deum ti mete: Regsm honorificute (^c. antes ter procurado o intereíTe do mundo, fem advertir que poderiaô lembrar para naõ o acreditarem, as palavras que fe lhe citarão do Evangelho no cap. 7 de S. Joaõ : Refpondeo, que fempre procurara unicamente a g'oria de Chriílo , e que com eíTe fira cfcrevera os livros, ou papeis, de <\\XQ tinha dado noticia.
E com eftas, e outras femelhantes refpoftas con- tinuou o Reo a defender por verdadeiras as fuás le- velaqões , profecias, e propofiqões, dando occafíaG a fcr de novo advertido, e admoeftado, para que fe lembrafle do grande favor que Deos lhe tinha feito cm lhe confervar a vida, e lhe dar mais tempo para o arrependimento dos feus enormes peccados : Do que refultou pedir o mefmo Reo a razaô com que fe lhe c\\2im2iV2i fe pulcro dealbado com as palavras do Evan- gelho no cap. 2,3 de S. Matthcus j aíTentando que fenaó podia faber o que tinha no coraqaô , ou no feu interior. E dandofe-lhe em refporta, que ainda pref- cindinJo da prova da Juíliqa, havia contra elle Reo no S nto Orficio baílante fundamento j por quanto o mefmo Evangeliíla S. Mattheus no cap. if efcre- vera eftas palavras: ^^ autem procedunt de ore ^ de cor de exeunt , (^ ea coinquinant hominem \ de cor de enim exeunt cogitationes m%la , homicidia , aditlteria , fornica- tiones , fítí-t(,i , falfa tejlimonia , blasphemiíe i§c.
Dilfe, que fizera as declaraqões, que conftavaÔ do feu proccflo-, parque jurara dizer verdade, e no caio em que diflefle outra coufa , teria mentido in Spiritum Sanclum. E pelo que rcfpeitava ao texto do Evangeliíla, refpondia , que todo o mal fe achava nelle declarante ; mas que todoefte mal era interno, c hunia coufa era , que as «wlJades exeant ex sorde^
(42 )
íiffè&um. ^uapropter reprchenfui de liolâtis fracfptis ejufdem Chrijti , deque ^pojl oU Fetri dcflrina fiegleãa , qu^ talis efi I. z: Omncs honorate : fratcrnitatem di- ligicc: Deum ti mete : Regem hcnorificatc: objeSia etiam humanarum rerum ambítione , qua ipfe tenebatur , fion anmadveftem fcilicet , opponi contra revelaíionunt fuarum veriíatem poffe n^evha apud 'Joannem cap. 7. qua 'reverá allegat a funt. Refpondit \ nibil fe tmquani qua/tf- fe, nift Chrifli gloriam : eoque fin^ íibros omnes ^ quot commemorarat , jcripfijfe.
jítque bis qaidem aliifque id genus refporifionibus ve^ ritatem fuarum revelationum , pr<eàíBior,um , (^ doõlri- narum confirmare intendebat Reu „ Cumquepropíerea denuo admoneretur , ut conjervatam viíam (^ tem pus pcenitert' tia datum ftncera peccatorum detejiatione gratificaretur Deo: ejufmodi monitis ufque adcíí non acquievit ^ ut pctius caufam petierit y cur fepulchrum dealbatum ipfe appel'- laretur, nomine defumpto ex Matthcei Evangelio cap. 25, Ciim quod in illius cor de latebant , cognofcere nullus pojfet. Cumque refponfum effet , pofhabitis etiam juridicis docu- mentis , fufficientem illius appeUationis caufam ab ipfo Matthai Evatigelio minijirari verbis illis cap. if . Qu^ autem procedunt deorCjdecorde cxeunt & ea coin- quinant hominem > de corde enim exeunt cogitatio- nesmal^e, homicidia, adukcria, fornicationes, fur- ta, falfa teftimonia, blarphemiic ÔCc.
Refpondit : qua a fe declarai a , £5? in caufa Infru- mentum relata erant , Jincere £5? ex animo declarata ejfe : cum ad ver um dicendum [efe ipfe jacramer.io tbfrinxerit. ^uod ft res aliíer fe haheret , mendacem fe reputari debe^ re in Spiritum Sanétum. J^uod ad Iccum E'vangelii at- tineret ^ omne malum quideminfe declarante reperiri ^ fed quod tetum ejfet internum, yíliud vero e£e fcekra cxeanc " ex
(43 )
^ maneant tn ipfo corâc > o que era baftante ad inqui* nandam animam ^ e outra coufa era que excant ex cor- de in opus externum^ e que foíTem viíivcis aos homens para ferem caíligadas.
E por quanto na Mefa do Santo Officio havia nefte tempo informaqaó , que o Reo nos Cárceres da ínquificaõ , parecendo-lhe naõ fer viíto por fe- rem horas do defcanqo , fe fatigava com movimen- tos deshoneftos, e torpes, e com outras acqóes com que efcandalifava ao fcu próximo, que pedia remé- dio para a ruína efpiritual, que lhe cauGiva a com- panhia do mefmo Reo > foy outra vez admoeílado para que deixaffe os feus fingimentos, e cuidaíTe em pôr termo às culpas, com que corria precipitada- mente para o Inferno, e advertindofe-lhe, que o de- mónio o pretendia arruinar de todo.
Refpondeo , que o demónio o havia tentado em todo o género de culpas, pretendendo dormir com elle em figura de mulher > porém que havia dous mezes deixara de o tentar em matérias pertencentes ao fexto preceito do Decálogo, e que algumas ve- zes com movimentos , que Deos permittia , tinha elle Reo fcntido o principio daquelles effeitos natu- raes, que coftuma haver nas occafióes de femelhan- tes movimentos, quando fio voluntários j e encami- nhados ao complemento da torpeza.
Neftes termos, pedindo o Reo audiência, diíTe que vinha desfazer a prefumpçaõ que havia contra ellej por quanto nunca fizera coufa alguma em to- da a lua vida para fer louvado dos homens, c repu- tado por fanto; antes femprc feguira o confelho de Chrifto, o qual nos recomenda, que nunca façamos boas obras para fermos louvados, e que tanto quan- to tinha de bem , obrara fempre para agradar a Deos, e aíTim de novo o jurava com juramento aflertorio, e execratorio. Que naõ fabia como fe lhe tinhaõ pofto tantos argumentos de coufas que nunca fez,
nem
( 44 )
ex cordc Sc manere in ipfo corde, quod fatis erat ad inquinandam animam •, aliud autem exeant ex cordc in opus externum, 6? qi^od ab hominibus percipi (^ pu- nir ipoffet.
^uia vero ex focií tefiimonio conJJahat , folere Mala- gridam in ipfo cárcere quietis tempere^ cum a ncminefeob- firvari putíiret ^ fatigar e [efe motibus lafcivis y impudicif- que aSiionibuSy idque cum gravi fcandalo obfcrvantis fo- cii , qui ad vitandam ruin£ occafionem Sacrorum Mintf' trorum providentiam implorarat : ãenuo fuit admonituí Malagrida , ut impofluras abjiceret , (^ tot fcekribus fi- nem imponer£t , ne fe in Tartarum precipitem daret » qnemadmodum fieri intmdebat damon.
^libus ita refpondit Réus : puJfafum fe quidem omni tentationum genere fuijfe a dcemone , qui (^ non nunquam transfonnatus in faminam fecum concuhere intentajfet : ficundum tamen menfem jam ejfe, quod hujufmodi tenta- tionibus concuti ipfe defierit. AUquando nibilominus f.eri , ut , Deo permiti ente , motm illos fentiret , es quibus cri- rentur effedlus illi naturales , qui orirt folent ex Jimilibus Kitítibus , cum voluntarii funt , 6? ^^ libidinis cempkmen- tum diriguntur.
Cum itaque conveniendi 'Judieis copiam Jibi feri poflu-^ Jaret Réus , ea facultate obtenta , ita fe purgare a fufpi- cionibus ille c^pit. Nihil fe unquam per tot um vita tem" pus fecijfe ad humanam laudem capt andam } fed Chrifii doutrinam fecutum , quicquid demum boni feciffet , id ad unius Dei obfequium retulijje : quod ille denuo affirmabat non ajferíorio tantum , fed execratorio etiam jurejurando. Mirari fe ^ tot ftbi argumenta objici de iis , qua ipfe ne (ogitatione quidem patraffet , nec poffe objeUa fcelera cum fu<e vitae ratione conftfiere -, eum quippe fe effe , qui pro animarum falute iis fe periculis expofuerit^ ut modofagit-
H tH
( 4Í )
íícm cogitou : c que naô era verofimel , que quem commetteíTe femelhantes culpas bufcaíle hum géne- ro de vida, como elle declarante havia bufcado pela converfaõ das almas , rubmcrgindnfe em tantas bar- baridades em continuo perigo , além das vezes que foy flexado, e defpido para o matarem j fendo tam- bém condenado outras vezes afer decapitado: dos quaes perigos o mandara Deos avizar, citando ellc declarante dormindo, com eílas formaes palavras : Surge , coramen'ia te Deo j nefcis enim quanto in periculo verfans ; aííirm.índo, e jurando, que fe acafo falfa- mente dizia ifto, a terra fe abrifTe , e o tragiíTe o inferno i e que eíle juramento repetia a refpeito do mais que no Santo Õlíicio tinha dechrado.
DiíTe mais, que era Theologo , c tinha lido na fua Religião , e que era Miílionario Apoftolico, que tinha eftudado alguma coufa da vida myfticaj e que por iíTo aííirmava, que as coufas que havia de- clarado provinhaõ de efpirito bom, ainda que con- feíTava fe raiílurava alguma vez o demónio com as fuás illusÕes, e também o próprio efpirito.
E fendo- lhe dito , que os frutos do efpirito bom faò caridade , paz , paciência , continência , manfidaõ , e o mais que diz o Apoftolo no cap. f ad Gaiatas^ no qual cap. da mefma Epiftola também declara o Apoftolo quaes fa5 os frutos da carne, como elle Reo podia ver das palavras que lhe cita- rão , e que eílcs frutos , e obras da carne em íi mefmo fe achavaõ, como fe lhe tinha moftrado nos exames, efe lhe havia dito no tempo, e occafiões em que fe lhe fizeraõ as admoeftaqóes, de que fe de- via lembrar, para fe naõ ir precipitando.
Refpondeo, que confeflava eftar cheyo de vi- tios, como fe lhe dava a entender, e que por iflo dizia com S. Paulo: Chrijius venit inmundum^ ui re- êimeret pecíatores , quorum primus ego Jum : fed idcirco slegit me Dominus , ut oftenderet in. me omn^s divitias mi'
fericoT'
( 4<5 )
^s jmpeíi/u'Sy modo ad mortem denudatus .^ nonnumquam etiam capite damnatus ejfet a barharis : a quibus tamen periculís Uberatim fe ejfe divino admonitu hii verbis con^ cepto: Surge, commenda ti Deoj nefci^ enim quan- to in periculo verfaris. ^wd ille jurejurando a^rma- hat dicem : nifi vera ejfent , qií<£ diceret , precart fe , uí terra hiante fe Tartarus devorarei : atque eodem jurejw rando ajírmabat vera eJfe , qiiacumque de rebus c^etet is in Cúria Fidei de ciar ar at.
Dixíí pr^eterea , Theologttm feeffe^ qui in Socieíate Ahgifirum egerit ; effe etiam MiJ/íonarium Apofolicum ^ y nonnlhil myjiic^ viíce peritum j atque ob eam caUffam videri fihi ex bom Jpiritu prevenir e , quíS a fe efjVnt de» clarata : quamvis Ínterim non defiteretur , cum iis inter' dum mifceri a damone illufiones ^ proprium fpiritufn.
Objicientibus autem locum Apofloli ad Gaiatas , uhi boni ípiritus frutlus effe dicuntur caritas , pax , patientia^ continentia , manfuetudo , ccxter<eque virtutes \ carnis è contrario immunditia , impudicitia , i^ luxuria : qui qui' dem carnis fruãus , i^ opera in ipfo invenirentur , queni' admodurn demonfiratum eidem fuerat in fuperioribtis exa- minibus (^ admonitionibus , de quibus meniinifje debebat ^ ne fe precipitem ageret.
Refpondit \ effe fe quidem vitiis oppktum^ ut ftbi ob-
jiciebatur : ac propterea iilud ufurpare cum Paulo : Chri-
itus venit in mundum , iii redimeret peccatores ,
quorum primus ego fum : fed idcirco elegit me Do-
minus, ut oftcnderet in me divitias mifericordiae 6c
Hii paticn-
( 47 )
feruordi^ , ^ patienti£ fua : E alTim declarava que Maria SantilTima na mefraa manhã o abfolvcra, per Jocutionem fenjibilem , repetindo três vezes as palavras Filíus meus ; dizendo-lhc, que eftiveíTe focegado na fua turbaqaõ j por quanto nem ella , nem Teu Filho haviaõ permittir ao demónio , que fingiíTc hum Sa- cramento de tanto porte; e que a mclma repetiqaô de palavras na forma da abfolviqaõ fe fazia depois que ellc Inquifidor lhe difle , que procediaõ de en- gano do demónio aquellas coufas , de que elle de- clarante tinha dado conta.
E fendo recommcndado ao Reo , que naõ átCCc credito a taes locuções, e vozes, fe acafo as ouvia, porque eraõ vozes do demónio, a quem devia refif- tir, firmando-fenaFé, comorecommendavao Piin- cipe dos Apoftolos nocap. f da fua Epiftola primei- ra: Refpondeo, que fempre procurara feguir a S. Pedro, e a S. Paulo, e que fe S. Pedro dizia as pa- lavras que fe lhe citavaõ , de S. Paulo craô as fe- guintes : Prophetias nolite contemnere ^c, c que fazia quanto lhe era poílivel para levar com paciência, e alegria os trabalhos, que o Senhor era fervido permit- tirlhe, e à fua Religião. E aíTim hia continuando o Reo no caminho para o abyfmo, a que o conduziaó o mundo, o diabo, e a carne, fem querer dar ou- vidos às verdades. Por quanto dandofc-lhe noticia , que as fuás obras tinhaõ fido viftas por homens dou- tos, ainda na Theologia myftica, e que continhaÔ muitos erros, e encontros, propoíiçGes malfoantes, temerárias, efcandalofas , c muitas heréticas, oppof- tas aos lugares da Sagrada Efcritura i termos em que naõ podiaõ proceder de efpirito bom as revelaqões , que affirmava nas mefmas obras.
Refpondeo, que as ditas obras eraõ divinas quoad fubfiantiam^ e que fomente continhaõ alguns erros naõ fubílanciaes, que certo feu Companheiro havia emcnJado em huma copia que tirou, e cfcondeo,
ou
(48 )
paticntia: íuíe. Declarabat igiíur , fe ecdem (Ue matuli' no tempore ahjulutum fuijje a f^irgine per locutkmm jenfi- hilem , folita illa formula [emel , itcrum . ac ter tio ad- hibita: Filius meus d^c./ii/i deinde àidum fuijje ab ea- dem Deipara^ nihil caujpe e(j'e ^ cur in pefturbatione per- feveraret : quandoquidem nec illa , nec ejus filius permifjU- ri erant , ut tam ntcejfarium Sacramtntumfingeret damon. Adjecit demum : formulam illam abfolutionis a fe audiri etiam pofi admonitionem Inquifitoris dicentis , 'veras tilas damonis illufiones ejfe ^ non Firginis vocês.
Admonitus ergo , ne hujufmodi hculiofiihus 6? voei" bus , ft quas fvrte audijjet , fidem adjungeret , quippe qua procul dúbio effent a dcermne , cui refifiere debebat fortis in fide , prout a Beato Petro monemur 1 . f . 9. Rejpondit : adnixum fe omni tempore fuijfe , ut utrumque mui ar e- tur y fed ft Petri erant citata verba , Pauli fmiliter effe fequentia : Prophetias nolite concemncre 6cc. itaque quanta máxima pojfet contentione conari /p , ut cum paii- entia (^ alacritate tolerar et labores , quibus ÍJ fe ^ (s> Or~ dinem fuum pulfari Deus vokbat. At que ita vcritati mi' vime acquiefcens , in profundura cbflinationis larathrum fe pracipitare properabat Réus j quo illum fcilicet impeli ehant mundus , diabolus , l^ concupifc enfia carnis , cum enim intelligeret libros Juos examinatos ejfe a multis Theolcgia cum dogmática , tum myflica peritis •, in iifque plurimos errores^ (^ repugnaníias , propofttionefque male lonantes ^ temerárias , fcandalojas , imo etiam hartticus , ^ Sa- em Scriptura locis oppofitas reperiri ; atque aãeo procede^ re a bono fpiritu non poffe revelationes a fe in illis libris f criptas.
Refpondit : opera fua divina e^e cuo&à rubAantiam, G? accídentariis tantum erroribus quibufdam maculata , quos tamen errores pridem emendar at Socius quidam fuus íh. uno exsmplari , ^od ab eodem tranfçriptum juerat , (^
furtim-
(49 )
OU mandou para fora da prizaõ cm que ambos efií* veraó ; E que nefces erros tinha elle declarante ca- bido com a preíTa com que fe lhe dióbava , e por naó pedir, como devia, mais luz, ou mayor clareza. Que as propoíiqóes , porque era examinado , e ar- guido, naô merccia5 a cenfura que Te lhe dava , e que os argumentos que fe oppunhaõ à verdade das fuás revelações, e às mefmas propoíiqóes, era5 hu- mas fettas de palha ; Por quanto fufficientemente refpondia aos lugares da Efcritura, entendendo- os na forma da doutrina que ah alto fc lhe tinha dado : mas com tudo, fe acafo alguma delias foíTe julgada he- rética, que fe retratava como já tinha dito na Mefa do Santo Officio , aonde pedia que lhe abreviaíTem a fua caufa, e o caíligaíTem como quizeíTem : ad- vertindo porém, que fe procura vaõ reo, era elle } mas que fe queriaõ delinquente naõ o haviaõ achar j porque algumas dasditds propoficõcs nada continhaõ contra a Fé, e outras fe deviaô entender in fenfu tro~ plogico ^ à imitaqaõ do que Deos havia dito: Poenitet mefecijfe hominem. Ta5lusfum dolore cor dl i : E Chrifto havia chamado a S. Pedro Satanás: f^ade retro Satã* nas^ fcandalum enlm es mlhl ; e mais que em Deos naõ cabia arrependimento, nem S. Pedro era demo-^ nio , e muito menos o Principe dos demónios.
OiíTe mais o Reo, que efcrevera que a virtude fe pegava com mais facilidade; do que o vicio \ por- que ilto mefmo enfinava o Efpirito Santo nas pala- vras Cum fanírto fanStus eris ; por naô correrem peri- go os Santos, que tem todas as virtudes in ftatu he- róico-y tanto aíTim , que commettendo-fe hum aéto carnal contra o fexto preceito do Decálogo diante de hum varaõ , de quem fe faqa juizo que he fanto, fó ha obrigaqaò de declarar o pcccado do fexto, fem fe dizer que fora commettido diante de alguma pel- foai porque naõ havia cfcandalo , ou ruina do pró- ximo, a qual coftuma haver quando a culpa fe com- mettc diante de pcíToas ordinárias. Que
{ 5« )
furtim extra car cerem emtJTum , uhi uterâ^ue efegelat. In illos vero errores fe incíclijj'e , ium eh diciantis feftinatió^ fiem , ium qiiod majorem tile Incem (j declarai ionem ncn fiagitarct. Fropofitiones ^ de quibui examinar etur ^ (S ar^ gueretur y dignas non ejje cenjura^ qua ní^tahautur ^ im- mo f.culma tela e[fe argumenta , quce veriíati revelatio^ num filar um opponebantur. Snlji dentem enim re(ponfionem a fe adhiberí objeciis Scriptur^e locis , quce ipfe ea ratione exponehat ^ quam ab alto didicerat. Si qua tamcn fuarum doclrinarum herética repntareíur ^ eam a [e rejict ^ quem- admodum in ipfa Fidei Cúria fuerat ohtcjiatus : orare aU" tem fe ^ ut cauf^ fii^ finem imponerentjacri '^udiceSj fe- que pro arbítrio punirent : reum quidem fe eJje , [ed deli' quentem non effe : quippe cujus propofitiones qiiíedam nihil fidei adverfarentur , qu.edam vero intelligi deberent in fen^ fu tropologico , quo Deus de fe olim dixerat : Poenitet me fcciíTe bominem : Taólus fum dolore cordisj (^ quo Chrijlus ipfe Satanam Pctrum appellaret dicens : V a- de retro Satanás, fcandalum enim es mihi 3 cum ta' men nec in Deum poenitentia , nec in Petrum nomen daS' monis^ y multo minus principis damonis proprie cadere potuiffet.
Dixit praterea Réus , ideo a fe fcriptum effe virtutem facilius propagari quam viíium , quod id ipjum Spiritus San&us dõceret p(r Davidem: Cum Iknéto fanctus enSjftf quod a periculo tuti jam fnt fanCii viri qui virtutes orr.nes in ftatu heróico jam habent. Atque ex eo confequens ef- fe ajebat , ut fiquis fextum pr^ceptum 'violaverit coram fanão aliquo 'viroy fiulla inde obligatio exifierct aperienda confeffario circunfantia fcandali objedi ^ eo qued jcanda' lo (^ ruin<e obnoxii fint tantummodo imlecilli h^mines , non vero perfeãi.
Jam.
( JI )
Que as palavras , que na fui obra attribuiaS a Deos mais do que huma mageftade , e huma natu- reza, fe haviaÕ tomar in fano fenfu ^ e naó materiali' ier-y razaó porque fe devia entender, que fallavaõ de Chrifto Senhor noíTo, cuja alma fe apartara do corpo depois da morte, ficando a elle unida a Di- vindade, a qual também podia unirfe a huma gotta de fangue do coraqaÕ da Senhora no tempo da In- carnaqaõ do Verbo, fem que a alma ç,'àivii.fít unida ao mefmo corpo: com o que explicava o feu fenti- mento a refpeito de algumas das fuás propofiqões. E que dizia que o texto de Salomão, que falia da mu- lher forte, o applicaõ alguns a NoíTa Senhora, ou- tros à Igreja, e que elle declarante o applicava a Santa Anna , por lhe fer revelado, e juntamente fe lhe dizer, que a mefma Santa rogava a favor dos Coros Angélicos , e rompia em dezejofos affeólos por ver a bondade infinita de Deos , e o feu mereci- mento, e lhe parecer pouco aquella grande gloria, que elles lhe davaõ} mas que fe em alguma coufa offendia a Fé , fe fujeitava ao Santo Officio fomente no exterior, em quanto para fe retratar, fe lhe naó déíTe razaõ , que lhe parcceíTe melhor , do que aqucl- las que ouvia ah alto , quando fe lhe explicava o Apocalipfe , dando-fe intelligencia melhor do que todas as que trazem os Commentadores do mefmo Apocalipfe: concluindo, que naó eílava obrigado a declarar o feu animo j porque a Igreja naó julga- va de internis , nem o podia obrigar a dizer le fizera as fuás obras para fcr louvado dos homens, ou para outro fim.
Declarou mais, que a propoficaó , ou doutrina da fua obra, na qual dizia, que das almas que che- .gaÕ ao eftado da contemplação paíTiva, ou contem- plação alta fe defpedem os demónios, c i<x<i entaõ tentadas pelos Santos, e pelos Anjos, naó era op- pofta à Féj por quanto fe prova pelas mefmas Ef-
cricuras
'^Jam verba illa Jibrorum fuorum , qu£ Deo ãuplicem ntajefiatem , duplkemque naturam tribuere njiderentur , non macerialiter, fed in fano fenfu accipi debere ^ ut fci- liceí de Chrijio Domino intelligerentur \ cujus diviniías gutíce fanguinis ntaterni ita uniri poterat ante infujionem amm<£ , quemadmodum corpori unita manferat poft (epa- rationem animce. jítque ita fententiam expUcabat circo, alijuas propofjiones. ^uodverode Beata yínna intellexif- fet Salomonis verba , qu^ alii ad Beatam Virgiriem , alii ad Ecclejiam referrent , idfe intellexijfe ex divina revê' latione , quemadmodum (^ illud , qaod ibidem fcripferat : jlnnam fcilicet orare jolitam ejfe pro ^ngelicis Choris , eo quod injinitam Dei bomtatem 13 dignitatem coníemplanti exígua videretur magna illa gloria , quee ipft Deo ex An^ gelicis laudibus accedebat. ^uod f> in aliquo reílam fidtiTt effendaet , fubjici fe facrorum 'Judicum (enHntia , fed exíerius tantum fe fubjici \ quoad ufque Jcilicet fibi non af- Jignaretur ratio illis melior , quas ab alto ipfe accipiebaf oirca expUcationem Apocalypfeos , qu<e a fe quidem multo tnelius exponebatur , quam a cateris omnihus Interpretibus, Ex quo tandem conficiebat , non effe fe obligatum ad ma^' nifefiationem animi^ cum Ecclefta de internis non judi- caret , nec poffet proinde ftbi obligationem imponere decla- rnndi , an gratia human<e laudis captanda , an alio fins opera fua edidijfet.
Declaravit praterea , nihil Tidei principiis aãverfari •do&rinam illam (uam , qua docebat , animarum ad pa(Jí- vam contemplationem eve^arum tentatores non eJfe d^emO" nes (ed Santos [^ jíngelos , quia id ipfum ab Spiriíu San- eio traderetur in Ser ipt uris illis : Tentat vos De niinus, utrum diligatis eum, an non > ^ rttrfus: Tentabit
I eos
(n )
crituras nas palavras do Efpirito Santo : Tentat vos Bominm utrum diligatis eum , an mn \ em outro lugar : 1'entabit eos Dominus ^ (^ probabít eos^ 13 quaft aurum in fornace prohabit eos ; mas que fe acafo elta expref- faó pareceíTe má, eítava prompto para a moderar, e reformar. E .]ue aqucUes eíFeicos , que tinha de- clarado a refpeito dos movimentos já referidos, lhe caufáraõ a principio huma grande afHicqaô, por lhe parecer, que procediaõ do demónio ; porém que lhe fora dito ab alto que naõ havia peccado, por ferem effeito natural da agitiçaõ, em que naõ tivera par- te, e que com ella merecera tanto como na oraqaõ. E fendo-lhe dito, que os textos que allegava, naõ fc deviaõ tomar no fcntido em que elle Reo os to- mava} por quanto Deos Senhor noíTo naõ nos pro- va por fcmelhantes meyos, ainda que permitta que o demónio nos tente, ao qual devemos reliílir, e fe lhe lembrarão as palavras da Epiftola de Santiago no cap. I . Nemo cum tentatur , dicat quoniam a Deo teri" tatur j Deus enim intentator maior um eji ; ipfe enim »í- minem tentat : unufquifque vero tentatur a concupifcentia fua.
Refpondeo, que a alma de que flilla, he aquel- la a quem parece qualquer coufita huma coufa mui- to grande, e que fe tiraíTem da fua obra as palavras, obfcenidades, e deshoneftidades, fe acafo naó pare- ciaõ bem j mas que as fuás revelaqões eraõ fcmelhan- tes às que tivcraô muitas almas fantas, e que na5 havia razaõ para humas fe aprovarem pela Igreja, e naõ outras ; principalmente tendo elle declarante deixado pay, e mãy, e obfervado os mandamentos da Ley de Deos, e os da fua Igreja, lanqando-fe a tantos mares: o que declarava, e as boas obras que fizera, por fer aíTim precifo para converter os pec- cadores , os quaes naÕ fe convertem quando naÕ fa- iem bom conceito do MilTionario. E niílo que ob- fcrvava o mandato do Senhor nas palavras do Evan*
gelho :
( J4)
íos Dominus, 6c probabit cos, ôc quafi aurum in fornace probabit eos. Siquid íamen verbis fuis fubejfet^ quod cenjura digniim videretur , f ar atum fe ejje ad corre- ãíonem , ^ rejormationem. Ex illis vero effeõiibus , quos ipfe declararat , cum de impudicis motibns argueretur , magnam fibi quidem initio affliêlionem fuperventjfe ^ quip' pe qui fibi 'videreníur d^monis opera excitati : Pojlea ta^ mcn ab alto fe didiciffè ^ nihil ibi peccati ineffe ^ eo quod ejjc^us ille naturalis ejfet agitai ionis in'voIuntariíe ^ qua proinde tantum ad fe meritum accejjiffet ^ quantumaratio- ne accedere poffet : Cumque ei dixiffent , allegata ScriptU" r<s loca intelligi non debere , quem illis ipfe appingeret , eo quod hujufmodi tentationibus neminem Deus probaret , fed tantnm pcrmitteret ^ ut illis a damone probaremur ^ cui refifere íamen debemus : idque a 'Jacobo Apoflolo nos do' ceri verbis illis cap. i. Nemo cum tcntatur , dicat, quoniam a Dcotencatur; Deus enim intentator ma- lorum eít} ipfe enim neminem tentat, unufquifque vero tcnciitur a concupifcencia fua.
Refpondit : animam , de qua fermo eji , effe animam^ cui maximum quid videtur lel id , quod eJi minimum, ^wd ficui difplicerent verba ^ obfcanitates ^ 13 impudici- iice in fuis libris inventa , eas expungi quidem debere , fed revelationes fuás fimiles efferevelationibus aliorum Sanõlo- rum ; (^ nihil caufa effe , quamobrem h^ ab Ecdefia pro- barentur^ ill(e vero non item : eo vel maxime , quod revê- lationes ejfent ejus hominis , qui paire , 6? fnatre reli^is , Dei (3 Ecdefia praceptis obtemperare femper fiuduerit , exponens fe et iam marinis flu£libus pro aliorum falute. Idvero afe declarari , quia ex hujufmodideclaratione pen~ deret peccatorum converfio^ qui illorum duntaxat pradica- tione moveri folent , quorum virtutes demirantur. Atque idipfum effe , quod Chriftus praceperit in Evangelio , di- cemi Luceat lux veftra coram hominibus, ut vide-
1 ii ant
( íí y
gelho; Luceat híí vsftra coram homlnihus ^ ut "jiãeant opera veftra bona , {<f glorificent Patrem 'uejirum , qui ia Coelis eji -y com as quaes palavras rerpondia a outras, que Te lhe referirão do cap. 17 de S. Lucas, e faõ as Teguintes : Cum feceritis omnia , qua pracepta funt vohiSy eJiciíe : Servi inutiles Jumus : quod detuimus face- re^ fecimus.
Difle mais, que até ao tempo da fua revelação tivera para íi , que a Virgem Maria Senhora nofla concebera no ítu facratiflimo ventre o Verbo Divi- no , fendo já dcfpc^fnda com S. Jofeph 5 mas que de- pois lhe foy revelado o contrario a ifto, e aíTentára que a Incarnação do Verbo fora anterior aos defpo- forios , e que as palavras do Evangelho no cap. i . de S. Mairhcus naóimpugnavaõ, mas favoreciaô o feu fentimento, e nova doutrina. E fendo-lhe citadas as palavras do Evangelho no cap. i de S. Lucas: Mif- fus eJi /íngclus Gabriel a Deo in Civitatem , cui nomen Nazareth , ad Firginem defponjatam viro , cui nomen erat 'jofeph de domo David ^ ^ nomen Firginis Maria ^
Refpondeo , que Maria Santiílima concebera de- pois da embaixada Angélica} mas que naô era amcf. ma embaixada numero^ de que falia S. Lucas } por quanto Nofla Senhora lhe tmha dito, que antes da dita embaixada foraõ vinte as que tivera : o que con- firmou omefmo Reocom o feu coftumado juramen- to execratorio , de que fe naô podia fazer abíler. E por fe lhe dizer que naõ déíTe credito a doutrinas no- vas, lembrando-fe das palavras do Apoftolo na Epif- tola ad Hebr^eos cap. 1 5 : Dodirinis variis , y peregri- nis noUíe abduci-y tornou a rcfponder , que também Chrifto Senhor noíTo dizia o feguinte : Multa habeo vobis dicere ^ qute non poíeflis por tare modo.
Declarou mais , que NoíTa Senhora aíTiftia em Jerufalem no tempo era que Chrifto Senhor noflb cinha deixado a fua companhia , e fora achado no Templo. E fendo-lhe referidas as palavras do Evan- gelho
( J^ )
ant opera veftrabona, & glorificent Patrem veftrum qui in Ccelis eft. ^tiem qutdem locum ille opponebat ai' feri Luc<£ 17. Cum feceijtis on nia , quce prsecepta iunt vobis, dicite : Stivi inutiks fumus : quod de- buimus facere, fecimus.
Profíjfus ejl praterea , fe ante revelaticnem in ea fui(fe fententia , ut crederet , a Beata Vhgine jam cum 'Jofepho dejponfata concepium ejfe Ferbum Divirjum : fed pojiea ex divina revelatione contraria edodium judicajje y Incarnationem Verhi contigijfe ante defponfationem Ma- ria, neque huic doõirina adverfari , imo z-ero fazere Mat- thai Evangelium cap. i. Cum autem objedlum illi ejfet ex LucíS cap. I. JVliíIus cíl Angclus Gabriel a Deo in Civitacem, cui nomen Nazarcth, ad Virginem def- ponfatam viro, cui nomen erat Jofeph de domo Da- vid, 2c nomen Virginis Maria.
. \ Refpondit : Afariam quidem concepijfe poji legationem jíngeli , fed non poJi illam kgationem , quce commemora^ tur a Luca. Ex ipfa enim Firgine fe accepijfe , legationi illi prace^Jfe alias viginti j quod Réus quidem execratorio jurejurando de more confirmabat , a quo prohiberi nuUo modo poterat. Admonentibus autem ne novis doBrinis cre^ deret y prout Hebr^eos docebat Paulus cap. 13. Dí élri- nis variis & peregrinis nolite abduci 5 itermn rejpon- dit , Cbrijli ftmiliter eJfe verba illai Multa habeo vobis- diccre, quas non potellis portare modo.
Declaravi pr etérea , Mariam Virgimm apud 'Jero^ folymam tunc domicilium habuijfe , cum Chrifius Donanus fe a parentum comitatu jubtrahens , pofi triduum tandem inventus ejl ah illis in templo. Objictentibus autem locum
Matthai
(Í7 )
gelho no cap. i de S. Mattheus; dífle, que Jerufa- lem fe entende pela Cidade, e feus arrabaldes, e termo, aíTim como Lisboa comprehende toda a fua circumferencia. Que os Evangeliftas naõ excluem haver morado a Senhora em Jerufalem por algum tempo i fem embargo do que , naô tinha elle de- clarante duvida fe reformaíte na fua obra o menos acertado , ainda que as fuás revelações em nada fe cncontravaó com o Evangelho j por quanto naó era impoflíivel eftar Chrifto no Templo com os Douto- res, c juntamente aíTiftindo à morte de Santa Anna, e que aílim como os Doutores eftavaõ variando en- tre fí , também elle declarante podia variar, e in- terpretar os lugares da Efcritura por fer Theologo.
E por quanto naõ aproveitavaÕ ao Reo as dili- gencias com que fe procurava o feu arrependimento j antes cada vez mais fe obftinava com a grande fo- berba de que eílava poíTuido, foy reprehendido do grande conceito, que fazia de íl, da fua virtude, e da fua fciencia, e literatura: c fe lhe lembrarão as palavras do cap. lo dos Provérbios: Sapieníes abfcon^ dunt fcientiam -y os autem fiulti confufioni proximum eft > concluindo-fe efta admoeftacaõ com as palavras do Apoftolo S. Judas : Fcs illis , quia in via Cai» abie- runt , fí? errore Balaam mercê de effufi funt ....Hi funt.... nubes fine aqua , qu^ a ventis circumferuntur . . . .fluílus feri maris dejpiimantes fuás confufiones (^c.
Ao que refpondco , que podia allegar outros muitos textos oppoftos àquelles, que fe lhe aponta- vaó , eque naõ era razaó darfe por convencido, fem dizer o que Chrifto tinha dito de S. Pedro , nem tam- bém o que diflera dos Judeos, e Farifeosj mas que havia tempo de fallar, c tempo de callar o que Deos lhe tinha ordenado.
Depois do que, fendo o Reo chamado, ouvido, e admocftado , diíTe, que na fua intelligencia eraõ as revelaqões de que havia dado conta , conformes
às
( 58 )
Matthíei cap. i. reffondit , Jerofol)w<e mwine inteUigi urbem (^ Juburbia^ ([uemadmodum Olif.po fgnificat uni' ver [um Olifiponis circuitam. Nec ex F%angelio evtnci ^ Mariam nullo tempore apud j€rfjfvl;)mam dcmieilium ha^ buijfe. Se tamen non agre laturum , Ji quid in ipjo hbro fuo corrigeretur , quod minuí accuratnm 'vijum ejjet ; jed revelationes fuás cum Evangelio ncn pughare ; cum non effet impo(JibiU , ut Chtijius uno , eoderuque tempore i^ in templo cum Dodloribus ejfet , (^ morieníi Ânme aj/?fie- ret. yíc quemadmodum Caíholici Doõlores inter fe dijfde- bant , ita fibi liciíum e£'e ab illis dijfdere in exponenda Scriptura.
Cum vero pojl tot admonitiones reftpifcere noilet Réus , imo vero indies obfiinaíior , (^ fuperbior eJJet j de arrO' gantia fuit increpitus , quod nimis alte de fe ^ fuaque vir- tute ^ t^ eruditione fentireí ^ contra quod in Ptoverbiis le- gitur cap. IO. Sapicntts abfcondunt fcientiam, os2U- tem ftulti confuíioni proximum eíl j cui quidem fen» tenti£ alia adje^a efl ex Epiflola ^uda : Víe illis , qui in via Cain abierunt, ôc errore Balaam mcrccde ef- fuíi funt. Hi funt nubes fine aqua , quae a vcntis circumferuntur ; fluótus feri maris defpumantes fuás confuíiones.
^uibus ille refpondit objediis Scriffura locis alia eic fe opponi pofje ex eadem Scrtptura ; nullamque raticnem effe , cur ipfe aliorum argumentis cedere dtberet , atque ília omiítere , qu^ Chrifius pronuntiarat de Petro aju- dais , y Pharifais , fed tempus effe kquendi , £5? tempus t acendi, qua Deus f.bi mandarat.
Pofi hac vocatus Réus , auditus {5? admonitus dixit > judicio fuo regulis vi^e myflica conformes efje revelationes a fe commemoratas \ nihil in tis reperiri^ quod Ecclefee
doBrirn^
'às regras da via myfticai âffirmando, que ainda que foíTem contra o fencir dos Cacholicos, naõ eraõ con- tra o fentir da Igreja. E que antes úe entrar a ef- crever da Vida do Ántichriíto, tivera para fi , que havia de fer hum fó, fundando-fe nas Efcrituras, e no commum fentir dos Santos Padres, que nos eníi- naõ ferem vivos Elias, eHenoc, e alguns que tam- bém S. Joaõ Evangelifta , para virem no fim do mun- do defender a Santa Fé , c pelejar contra o mefmo Ántichriíto : mas que depois da revelação tinha af- fentado, que ha5 de fer tresj por quanto naõ he poíTivel, que hum fófujeite, e arruine o mundo to- do j razaó porque tinha por fem duvida, que hum ha de principiar o Império, outro o dilatará, e que outro ha de fazer as horrendas ruinas, que conftaô das mefmas Efcrituras , e do Apocalypfe, ao qual os Santos Padres naõ davaS conveniente intelligen- cia, ou taó boa como a fua. E fendo-lhe lembradas as palavras com que S. Paulo na Epiftola ad Gaiatas cap. I manda anathematizar aos que dizem o contra- rio do que coníla das Efcrituras, e enfina a mefma Igreja: refpondco, que em bom fentido, e moral, bem fe pode dizer, que hum fó ha de fer o Anti- chrifto} porque o filho, e neto haó de obrar em virtude do primeiro, ecomofcusinftrumentos} po- rém que na realidade haõ de fer três os Ancichriííos. DiíTe mais, que ainda que elle declarante havia largado a pátria pelo amor de Deos , na5 lhe perde- ra o aflFeófco natural, e naõ tendo conveniência algu- ma em a infamar, fazendo-a pátria de hum monllro tal como o Antichrifto , flagello de todo o mundo, naõ podia aíTêntar, que o que tinha efcrito lhe naõ foíTe revelado ab alto , atlignandoíe-lhe por pátria da- quelle monftro a Cidade de Milaõ , e as qualidades da mãy , que conílavaõ da fua obra, na qual fomen- te fe achavaõ alguns erros arefpeito dosannos, naf- cidos da precipiuçaó naefcriu: e que a Igreja pro-
hibia
l
{6o)
ão&rince adverfarctur^ licet Caíholicorum fententlce repU' gnaret. Antequam Antichrlfti mta Jcribcnda manum ad- movijfet ^ in ea fe opinione fuijfe ^ ut cr e der et Ar.úchrij' tum iimcum fore ex Scriptura , 6? communi judicio San- ãorum Patrtim , qui docent , vivere etiarnnum E/iam ^ y Enochum , imo vero etiam ex aliquorum fententia 'Jo- annem Ev^ngeíijlam ^ ut fubmundi ruinam SanElam Fi- dem adverfus Antichrijlum propugnem. Ver um enim ve- ro poji revelationem agnovijfe fe , três futuros ejje Anti- chrijios i cum fieri non po£et ut unius opera 13 artibus univer Jus í errar um orbis everteretur^ nihil fe igitur dubita- re quin u»us imperium aufpicaturus fit , alter dilataturuSy iertius vero foedijjimas illas firages editurus qu£ confant ex Scriptura i3 Apocalypfi , cui Sancli Patres non ita> aptam , nec cum fua comparandam interpretationem ac- commodabant . Cum vero ipfi objicereníur verba Apoftoli ad Gaiatas cap. i. Si nos aut Angelus de Coelo cvan- gclizet vobis , prscierquam quod evangelizavimus vobis, anathemaíitj refpondit: commode Q morali fen- fu optime dici unum Antichrijlum , quia quidquid fa£iurus eji filius 6? nepos^ id ut inftrumentum prioris^ atque ete íllius virtute uterque faãurus eji , reverá tamen três An- tichrijlos fore .
Dixit praterca quamvis patriam ipfe Chrijli gratla reliquerit^ adhuc tamen innato erga illam amore fe teneri. Cumque nullum emolumentum Jperare ipfe deberet ex ee quod patriam illam Antichrifli feciffet ^ ^j'*/'}^^ matrem certíS caraíteribus dejcripfiffet •, certo inde argumento de- duci^ non aliunde , quam ex divina revelatione accepia effe^ qu£ de /íntichrijiu commemorarat . Lapfum quidem Je e f/e m dejignatione annorum : fed propter fefiinationem fcrihsndi lapfum effe. ^od vero ab Ecclcfia vetaremur Antichrif- ti têmpora defignare ^ id iía intelligendum effe ^ ut ab EC" clef.a improbari cenfeamus fuod nojiro arbítrio fcribimus ,
K non
hibia a determinação de coufas taõ occultas, fendo feita por noíTo próprio arbítrio > o que nuõ prohibia quando nos vinhaõ communicadas por Deos , como fuccedia com elle declarante, a quem fe havia dado huma grande noticia do Apòcalypfe, neccíTaria para a fabrica, e compofiqaõ da fua obra. E outro fim diíTe, que ainda que foíTe hypocrita , cheyo de vi» cios, e fingifle virtudes como fe lhe tinha dito, era cila imprópria hypocrifía muito própria ao feu eíla- do de Milionário.
Eftas, e outras rcfpo lias, muitas delias injurio- fas ao cílado Religiofo, principalmente às Commu- nidades de peíToas do fexo feminino , hia dando o Reo aos exames, que lhe fbraõ feitos a refpeito da ma- téria das fuás obras, e das propoficões, que efcre- veo, e proferia. E por fe naõ querer retratar , foy mandado eílur com varões doutos, com quem pu- dcíTe communicar a matéria de fcus efcritos , e re- velaqões, para tirar o verdadeiro defengano : do que naõ refultou o bom eífeito que fe dczejavaj antes naõ querendo retratarfe, paíToua proferir, que pa» ra fe evitar algum mal grave ao próximo , ou fazer- lhe algum grande bem, era licito mentir, e que ha- via hum lugar médio entre o Ceo, e o Inferno para onde vaõ os adultos da Barbaridade , quaes faõ aquel- les Americanos, que comem gente, nas terras por onde elle declarante andara 5 por naõ fer poíTivel , que Deos Senhor noflb condemnaíle ao fogo eterno do Inferno aqucUes mefmos bárbaros , que naõ tinhaÓ conhecimento, ou perfeito lume da razaõ.
AHirmou mais, que naõ querendo elle Reo a abfolviqaÕ de Maria SantiíTima, por lhe dizerem os Padres com quem havia cílado, que aquellas coufas eraõ diabólicas j viera Jefus Chriftoa abfolvello com eílas formaes palavras ; Ego Dominui Deus tuus , qui íreavi te^ (^ redemi te in fanguine meo , te abfolvo ah íimnihus pccaiis tuis y tj^osnis, InnomineFatris^ ^ Fi~
IÍÍ9
{62 )
non quod ex divina revelatione declaramm, Ejus autem generis ea ejfe , qucc afe tr adita erant , quippe quem Deus Jingulari lumine illujlrajjet ad percipienda jipocalypfis mifleria qu.€ ad Aritichrtfii vitant Jcribendam (peElabant. jídjecit : quamvis ipfe diceretur hypocrita , vitiis plenus , £5? virtutum ftmulator ^ impropriam tamen illam hypocú' fim Apoftolici minijierii eJfe maxime propriam.
Hac aliaque id genui refpondebat Réus cum exami" naretur de libris 6? doãrinis a fe fcriptis 6? propugnatis , ex quibus multa contumeliofa erant cum religiofo flatui uni' 'verfo , tum vero maxime Sacrarum Virginum monajleriis, Obfiinatus itaque , i^ in errorum defenfime perfeverans , dohis viris committitur , ut ab iis edoceretur , quid de feri' pis (^ revelationibus fuisjudicare deberet ; /ed fruftra res ftcit Sacris 'Judicibus : Réus enim tantum abfuit ut reji- pfceret , ut potius ajírmare perrexcrit , liei tum effe menda^ cium , quod vel ad grave damnum proximi evitandum^ vel ad magnum illius bonum procurandum diceretur. Inter Coelos {5? "Tártara médium effe locum , quo detruduntur ex Americanis adulti illi Barbari , qui humana carne vcfcun" tur , y quorum regionem ipfe adierat : fieri quippe non poffe , ut Deus íeterni ignis poena multar et Bárbaros illos , qui perfe^a cognitione ^ perf evoque rationis lumine care- %ant.
ySffirmavit praterea , recufante fe ahfolutiomm a Ma' tre dari foUtam -, idque ex pnecepto Patrum l^jeoUgo- rum ; adveniffe 'Jefum Chrijium ab eoque bis verbis abfo' lutum fe effe : Ego Dominus Deus tuus, qui creavi te , & redemi te in fanguine meo , te abfolvo ab omnibus peccatis tuis & poenis. In nomine Patris, & Filii , & Spiritus Síinâ:i. Abfohtum nutem fp effe a,
Kii Chrijio^
( <Í5 )
//V, (^ Spiritus San5li ; para effeito de defenganar ao? Padres, c tirar a duvida a refpeito da abfolviqaó da- da pelj Senhora, com o poder que tinha, naô fó de- legado , mas ordintirio , e muito mayor que o do Pjpa.
E vendo-fe a obílinaqaô do Reo, o qual na vir- tude, ena fcicncia fe confiderava muito fuperior a todos, à fc-melhanqados Farifeos, fem querer refle- di\Y no que fe lhe diiia para feu remédio , nem con- íidrríir, como devia, nas palavras de Jcrfu Chriílo, que fe lhe referirão : fe procedeo a diligencias a refpeito da fuíi capacidade, perguntando-fe teftemu- nhas ex ojicio : E por ellas conftou naÕ padecer lefaõ no juizo, e que tinha a capacidade, que moílrava nas refpollas ,• que hia dando na Mela do Santo Of- ficio às perguntas , e repetidos exames , que fc lhe fizeraõ.
Pelo que o Promotor Fifcal do Santo Officio veyo contra elle com hum libello criminal accufa- torio, que lhe foy recebido, Ji^ ^ in quantum, eo Reo o conteílou pela matéria de fuás declaraqóes, c naõ vindo com defeza, delia foylanqado. Mas por dizer por feu Procurador, que já naõ tinha por ver- dadeiras as fuás revelaqôes, e profecias j e que fe re- tratava, por querer eílar pelo que determinaõ as fa- gradas Efcrituras, os Decretos da Santa Sé Apoíto- lica, c pelo que dcclaraíTe o Santo Oíficio, confef- fando, que por illufaõ, e tentaqaó do demónio, ou por ignorância as tivera por verdadeiras ; foy cha- mado à Mefa : E fendo perguntado pela lua retrata- «jaô, para fe averiguar fe era feita com íínceridade :
Refpondeo, que aíTentava ferem Catholicas as fuás propoíiqões > das quaes fe retratara , por lhe di- zer o feu Letrado , que eítavaõ julgadas , e reconheci- das por heréticas; o que ainda fazia no cafo em que illo aíTim foíTe, ou em fe lhe moílrando que tinhaó cila qualidade j o que até cntaó fe naõ havia feito :
conclu-
( 64)
Chrijlo , ut de ahfolutionibus a Beata Firgine impertitis dubitare Paires defijlerent j cum fe CkriJIus ipfe abjohe' rit , ídque per potejlatem non delegai am , fed ordinariam , 6? Poníificia multo majorem.
Spedfata igitur Rei pertinácia^ fpe El ata etiamverborum arrogantia j ( nam Pharif(eorum more ml niji virtuíes (i? eruditiones de fe prcedicabat contra quod cx Lhrijii Evari' gelto fc-epe fuerat inculcatum) exphrare pergunt Sacri'Ju- dices , an qua diceret , fui compôs diceret ? Cumque tum ex legitimoriim teftium judicio , tum ex refponfionum íenore fatis conjlitijjet , integra Reum mente pollere , adverfus emn exhibuit Promotor Fidei libellum accufatorium : qui quidem libellus admtjjus efi ^ íi & in quantum , eumque Réus eft conteftatus. Cumque nihil pro fe allegaret ^ a de- fenfionz fuit exclufus. Ceterum cum per Procuratoremfuum fignificaf/et Réus fe jam non habere pro leris fuás revelatio- fies y príedi£iiones : imo lero eas abjicere eo quod lellet adhíerere folis Scripturis divinis , Pvntificiifque Decretis (^ Sacrce Cúria declarationibus : cumque pr ater ea profef- fus ejfet per illuftonem 13 tentationem damonis , vel per ignorantiam fafium effe , ut eas aliquando haberet pro ve- ris : vocatus in judicium ut cum de illius jeritentia , tum 4e ftnceritate confiarei.
Refpondit : judicio fuo catholicas effe fuás propof.tio' Ties : fed bane fe mutaffe Jententiam , eo quod ex ^ciroca- to (ci'uijfet har éticas judicatas effe ac deciaratas illas ptO' pofitiynes. li aque par atum effe ad prifiinam jententiam ah- jiciendam , ubi primum fibi compettum efjet dt^rihas Juas effe h ar éticas y fed id nondum fibi efje ccmperíum. Ex
qUC;l
( <í? ')
concluindo, que ao muito fó devia fer julgado he- rege material, fem culpa fuaj por quanto com pe- nitencia, e oracaó fizera as diligencias, que Deos , e a fua Igreja mandão, para fe confeguir a lu/, que o mefnío Deos fe obrigou a dar na Canónica de San- tiago : Siquis indigeí Japientia , pojlulet a me ^ (^ dabo ei affluenter ', e que naõ tirara ainda o defengano de que eraÕ falfas.
Neftes termos, ratificadas, e repetidas as tefte- munhas da Juftica, fe lhe fez publicação de feus di- tos na forma de direito, e eftylo do Santo Officio j a que naÕ veyo com contraditas , e delias foy lanqado-
E para que o Reo fe arrependefle , e merecefie fer recebido ao grémio , c uniaõ da Santa Madre Igreja, e naó pcrdefle a fua alma, morrendo com os erros cm que eftava obílinado , e endurecido, c com os máos hábitos que adquirio , dos quaes , e da fua malicia procediaô as acqôes lafcivas, e as torpe- zas, que com figo mefmo praticava, como plena- mente conftou naMefado Santo Officio, pelas tef- temunhas que requeria fe perguntaflem para fua abo- naqa5, e juftificaçaõ dos a£tos de virtude, que di- zia exercitar: foy de novo mandado eftar , e com- municar com peíToas doutas , a cujas praticas , e conferencias fe feguio pedir o mefmo Reo audiência, e dizer que fe retratava em obfequio ao Tribunal da Igreja, com a veneraqaõ, e refpeito que fempre lhe tivera, lembrando-fe das palavras com que Deos Se- nhor noflb recommendara o refpeito aos Miniftros da Sinagoga : Super Cathedram Moyfis federunt Scribcc , ^ Pharipei', ....qu^cumque dixerint vobiSy ....facite.
Depois do que tornando o Reo a pedir audiên- cia, diíTe, que tinha feito diligencias com orações, e penitencias , c ainda com exorcifmos para cxpellir de fi as locuqões , revelaqões , e visões com que Deos o favorecia, por fe lhe dizer na Mefa do Santo Offi- cio, que naõ eraõ procedidas de bom efpirito, e
que
( éó )
quo ccUigchat Réus fe , vt plurimum , mn niftpo materiali hceretico haberi debcre ; uípoíe qui ViUlla culpa fua erraf- fet^ imo Dei í^ Ecclefi<e py<eccpíis obtemperam , per 'VO' hiníariãs a^fli^aticnes y t^ preces conatus fuerit fupernam illam lucem cbtinere quam Deus orantibuspollicetur per 'Ja- cobum j/lpoJh!um dicens : Siquis indiget Tapicntia pof- tiikt a me 6c dabo ei affluenter. Non dum autera de Coelo fe didicijfe f alfas ejfe fuás propofitior.es.
^apropter teflium inquif.tione dcnuo inflituta ^ confinnata cum ex prafcripto júris , tum ex more Sacas Curicc publicai a funt borum diãa : quibus Réus nihil oppo» fuit , ac prcpterea a defenfione fuit esclufus.
Ut vero per pcenitentiam dignum fe Réus ejiceret Ec' dejiafiica reconciliatione , leteremque objiinationem (^ vi- tiofos habitus exueret , ex quibus profeõio oriebantur impu- dici illi aãus y quos fecum exercuijje plane confitcrat Sa- cris Cenforibus vel ex illorum tejiimonio , quos Réus ipfe virtutum , (^ innocentite fua tejies poflularat : com^enire III um rurfus jubeníur dodli viri. ^orum colloquiis ^ ad- wonitionibus permotus Réus , fignificavit , lelle fe cum Jw dice de rebus fuis agere , prifiinafque opiniones abjicere , idque in gratiam Eccleftaflici Tribunalis , cujus femper fue- rat obfervantijfímus ; memor videlicet illorum verborum quibus venerationem Synagog(e Minijiris debitaín docuerat Cbrijlus : Super Cathedrani Mcyfis federunt Scribse &PhariríeÍ5 qusecumque dixerint vobis, facite.
Confiitutus podea in judicio dixit : operam fe dedijfeper crafiones (j^ al^fliEiationes , imo etiam per exorcifmos , ut ahsfe depelleret divinas locutiones , revelaticaes , fj? vifiO' nes ; eo quod in Sacra Cúria audiffet , eas a bvno fpiritu minime proficifci : ftbi autem declaraium e£'e damonem a Deo fuijfe fugandum y fi tilarum auUor ejjet ipfe damon.
Cum
( 67 )
que fe lhe havia declarado, que no cafo em quefof- fem do demónio, o mefíno Deos o teria cxpellito com as dicas diligencias i mas como era Deos quem falkva, por iíTo mefmo concinuava, e havia conti- nuar, para que elle declarante, e os JVliniltros da Inquiílçaõ aíTentaíTem , que naÕ tinha commetido culpa alguma: no que elle com effeico aíTentava , naó podendo darfe por convencido com os funda- mentos dos Padres , e Theologos com quem fora mandado conferir j por quanto lhe tinhaõ dito, que era blasfémia dizer, que NoíTa Senhora o havia ab- folvido •, e elle declarante naó devia eílar pelo que lhe diziaô os ditos Theologos a efte refpeito ; por- que ainda que os homens in flatii pr^feiUis providentiie fejaõ Miniílros ordinários do Sacramento da Peni- tencia, e naÔ foíTe feita a oucra peflba fcmelhante graça , naó fe feguia que a elle declarante fe naõ fi- zeíTe com providencia extraordinária , por fer Díos Senhor noíTo independente na repartiqaó dos feus dons > e poder repartir com huns mais do que com outros } como havia fuccedido com alguns Santos, que foraó defíguaes no merecimento : além do que confiava das hiftorias haverem os Anjos adminiftra- do o Sacramento da Euchariftia em algumas occa- lióes: e por ifto que na5 havia razaõ para fe duvi- dar, ou abfolutamente negar, que Maria SantiíTima, e o mefmo Jefu Chrifto o vieflem a elle declarante abfolver, como lhe diíTeraÕ os Padres Theologos , negando abfolutamente a verdade da fua fiel narraqaó. E que os fundamentos com que provava fer ver- dadeira aabfolviqaõ, eraô a fua profinaó de Jefuita, e de MiíTionario Apoftolico : Ter paíTado os mares repetidas vezes , pelo intereíTc unicamente da gloria de Chriílo : Ter entrado em cinco Naqóes das mais barbaras que ha no mundo : Ter corrido evidente perigo de fer morto, e comido: affirmando o Reo, que naõ havia mayor fundamento para fe acreditarem
©utros
( 6^
)
Cum vero Deus ejfet , qtú ftbi loqueretur , ea de cmfajlhi ^dbuc loqui ipfum i^ locuiurum ejje ^ ut tum ipje^ tutu pidei Ce» for es agnofcerent nihil a Je ejje peccaíum. In ea fe reverá [ententia permanere ^ eo quod millarn menti fu<f vim inferrent raíiones Patrurn ^ Tbeologormn , quíbuf- cum de rebus fuis difceptare jujfus ejjet. Nam quod illi do- ce bant , blasphemiam ejfe dicere a Beata Firgine /e ab/olu- tum^ huic doUrin<e acquiefcere fe non debere. ^amvis mim in ítatu pra^fentis piovidentise ordinarii Minijlri Jint Sacramenti Poonitenti^e foli homines , nulUiiie alteri concejftim fucrit firnile privilegium j non exinde confiei^ ft- hi declaranti non fuijfe concejfum per providentiam extra- ordinariam. Nidliiis enim arbítrio fubj acere Deumin dif- penfandis donis fuis , qui illa pro libitu uni poíius quam ai- teripofjit coyicedere \ qualern reverá ipfefe gejjt erga S an- oto s aliquos. Apoflolos mérito inaquales fuijffe. Conflare preeterea ex hijioriis , Eucharifliae Sacramenti Minijiros fuiffe aliquaudo Angelos. Nihil igitur caufa eJJe dubitan- di^ aut ncgandi abfolutum fe eJfe a Beata Firgine^ ejuf- que Filio 'f quod Patres^theologi negar ant ^ fidem nje^anat'^ trationi fua adjungere nolentes.
Effe autem veram abfohtionem a fe memoratam es eo probare fe ^ quod Jefuita' eJfet ^ 13 Apoflolicus Minijier: quod marta toties írajeci/fet ob folam Chrijiiani nowinis gloriam propagandam : quod nationes quinque ex tis , qu^e in terris habentur maxime barbara , adiiffet : quodfe illis pericuUs objeãajfet , ubi parum abfuerit , quin interficeretur 13 devoraretur. Jjirmabat igitur Réus nullum fundamen- tam eJfe, ut aliis Dei fervis potius quam jurato ftbi fides
L habert-
( "^9 )
outros fervos de Deos , e na5 fc dar credito á cllc no que dizia, e confirmava com juramento, tendo tido mayores trabalhos no ferviço do mefmo Deos, e mayor graduação na fciencia, fem que foíTe ne- ceíTario recorrerfe a milagres: Com tudo porém de- clarava, que no Forte em que ellivera prezo conhe- cera o eílado da confciencia de hum fervente , a quem fizera huma admoeftaçaõ paterna, depois da qual lhe revelara Deos Senhor noflo , que o mefmo fervente havia feito huma confiflaõ valiofa , e por eíla caufa lhe dera elle declarante hum abraqo com alegria do bom eftado da fua alma, a que o via re- duzido.
E fendo dito ao Reo, que a fua malicia , c a fua foberba o tinhaô reduzido ao eílado de defprezar to- das as admoeftaqões , e mais diligencias, que o San- to Oííicio tinha procurado para a fua converfaô $ por quanto fazia de fi hum tal conceito, que fe jul- gava na fciencia , e na virtude a todos fuperior j com o que fe hia cada vez mais indifpondo para ven- cer ao demónio, que o procurava arruinar; deven- do advertir, que para lhe aproveitarem as ditas dilir gencias, e conhecer a verdade que fe lhe dizia, era precifo fazerfe humilde, e com muita humildade pe- dir a Deos Senhor noífo lhe abriíTe os olhos; pois lhe faziaõ faber, que brevemente havia fer vifta, e julgada a fua caufa na Mefa do Santo Olficio, fe- gundo o feu merecimento, como elle Reo tinha re- querido por muitas vezes, e que fe entau tiveflcdef- pacho contrario ao que efperava , a íi mefmo tor- naífe a culpa, por fe naõ querer iujeitar ao que fe lhe tinha dito em ordem à ialvaçaõ da fua alma: c depois de lhe ferem referidas, e citadas as palavras de Jefus Chrifto, e o que o mefmo Chriíto diíTe a lefpeito da oraçaô do Farifeo, e da oraqaô do Publi- cano no cap. i8 de S. Lucas : Refpondeo , que an- tes de fe lhe fazer eíta admoeílaqaõ, jú elle decla- rante
I 7« )
baheretur 'y cum multo majora ipfe fro Chrijli gloria pev' pejfus fuerit , multoque majori rerum cognitione excelleret; ut nibil proinde necejfe fuerit acl miracula prczocare. De- clarabat nibilominus qiio tempore in maritima Arce clau- fus teneretur , accidtjfe , ut ipfe cogmfceret quo in Deum animo ejfet fervus quidam , quem ea de cauja paterno af' fetlu admomújfet } poflea vero a Deo fe didicijfe errata fua apud Sacerdotem rite cvnfejfum eje fervum illum : qui fe ah eo ad meliorem frugem revocatum agnofceiíS , bilari vultu monitorem deinde amplexatus fuerit.
Contra admonehant Sacri Minijlri: perpropriam im- prohitatem ^ arrogantiam effeciffe Reum ut frujira effent omnes admonitiones , quibus Sacra Cúria illius emmenda^ tionem procurai at. ^ã iam magnifice de fe Jentiebat ^ ut eruditione i^ fanãimonia cunclis fe anteponeret parum ab- effe quin a dcemone funditus vinceretur. Ut ipfe per agni' tionem veritatis damoni fuperior efjet , debere ipfum Jub' mijfe fe gerere^ fubmiffeque rogar e Deum ut fibi mentis óculos aperiret. Eo deduciam rera effe^ ut bevi injpici- enda i^ decidenda ejus caufa effet , idque pro meritis , pro- ut ipfe perf(£pe pofiularat. §uod fi caufa caderet Réus non alteri quam fM imputandam culpam fore •, titpote qui il- iorum monitis acquiefcere noluiffet , qui de íe terna /a lute procuranda ipfum toties admonuerant. Cum deinde in mé- dium allata effent verba Chrijii Luc£ i8 qua de oratione Pharifcei, y Publicam agunt ; refpondit eandem illam admonitionem multo ante fe audiviffe ^ illique adjuncla hae verba: Sed ego cum accepero tempus, has juflitias judicabo. Myfterium eft tua captivitas, mylKrium eíl tua accufacio, myfterium erit tua folutio. Cer- tiorem autem faclum fe a Deo effe , totum id ex divina permijjione e^veniffe ad fui centemptum , mortificationem , i^ cumHiandum meritum,
Lii ^t^^
( 71 )
rante tinha ouvido eftas formacs palavras accrefcen- tadas à dica admoeftaqaõ : Sed ego cum acceperotempus^ has jujlitias judicalo. Myjlerhim efi tua capúvitai ^ myf- terium ejl tun accufatio , myflerium erit tua folutio : e que o certificara Deos Senhor noíTo de haver per- mitcido tudo iíto por altiíTimos fins dobem delle de- clarante , e para fua humiliaqaõ , mortificaqaô , c accumulamento de muitos mepecimentos.
E n^iõ querendo o Rco depor a fua tenacidade, foberba, e fingimento com que adquirio a boa opi- nião , ou fama de funtidade , que pertendia confcr- var, ainda depois de conhecidos os fundamentos, e falfa narraqaó , ou embuftes , fobre que era eftabe- lecida, por lhe parecer que fe havia dar credito ao que dizia de fi mefmo, e confirmava voluntariamen- te com os mais tremendos juramentos , chegando a proferir, fem temor do caftigo, que hum dos cra- vos da Imagem de Jefus Chrillo fe converteíTe em rayo , que o matafíe , e o lancafle no Inferno j e que fabia por fer Theologo , e Meftre na fua Religião , quando eraó licitos os juramentos: fe proccíTou fua caufa até final conclufaõ.
E fendo vifto na Mefa do Santo Officio o Pro- cefib do Reo, depois de fer chamado, ouvido, e de novoadmoeftado, feaífentou, que o mefmo Reo, pela prova da Juíliça, e fuás próprias declaraqões, eltava convencido no crime de hcrefia, e de fingir revelaqões , visões , e locuqões , c outros efpeciaes favores de Deos, para fer tido, e reputado por San- to : c como herege de nofla Santa Fé Catholica , convióto , fíâro, falfo, confitente , revogante , c profitente de vários erros heréticos, foy julgado, e pronunciado.
Depois do que tendo o Reo conhecido, que as demonftraqões feftivas que ouvira , eraõ os finaes com que os fieis Vaflallos Portuguezes davaõ moílras do feu incomparável contentamento , e alegria pelo be- neficio
(72 )
Cum igitur ahjiccre noJkt Réus fuam ohftinationem , fuperbiam , 6? fimulationem , quibus partam fatt^iitatis opinionem tueri conabatur ^ idque etiam pojl detectai falfi- tates (^ impo/luras , quibus veluti fundamentis im.ixa erat ília fanãitatis opinio\ ut qui fibi perjuaferat fore ut fides baberetur narrationihus fuis quas volufítauis ti/que horrsndis execrationibus confirmabat : ( eo enim confidentia procejjit , ut imperterritus pronuntiarit , ni vera ejfent di- ^a fua , rogare fe , ut in fulmen converfus anus ex claiHs Chrifli Domini transfixum in Tártara pr^ecípitaret : ) cum etiam affírmare pergeret , fe Theologum i3 Magijlrum Jui Ordinis probe feire qutenam jurajuranda efjent licita i ai umbilicum perduãa tandem eji ejus caufa.
Cum igitur in Sacra Cúria litis Inftrumentum difcuf- fum , Reufque ipfe vocatus , auditus , 6f denuo admonitus e/fet > tum ex probationibus júris , tum ex declaraticnibus Rei ipfius plane conflitit , ipium con^viclum efje de hareft , deque fimulatis revelutionibus , 'vifiunibus , í^ locutionibus divinis i eo fcilicet fine , ut ab aliis pro fanSlo haberetur. ^uapropter ut hcereticus Catholicce fidei conviãus , fãuSj falfus , coTtfitens , revocans , (^ profitens lariorum errO' rumh<ereticorumjudicatusi^pronuntiatus eJi.
Pofi híec cum agnoviffet Réus fejiivos fonitus a fe clim auditos nihil aliud figmficaffe nuam publicam Itetitiam , qua Lufitani homincs fufceptam Dei beneficio prolem Regiam cekbrabant 5 facultatem ccnreniendi Judieis pojlulavit,
Liii Ibi
( 7? )■
nefício da maÕ de Deos , que lembrando-fe defte^ Reino , tinha dado nova defcendencia aos feus Au- guíliíllmos Monarcas, pedio audiência: E continu- ando com os feus coííumados fingimentos, fe quei- xou outra vez de que na Mefa do Santo Officio fe naó dé(i'c credito às fuás profecias, e revelaqões , tratando-o como herege, e embufteiro , fem fe ad- vertir, que os Santos que tiveraô revelaqões verda- deiras foraõ em algumas occaíiões illufos, como elle declarante, que confeíTava o tinha fido quando de- clarou que ElRey Senhor noíTo era falecido. E por entender o mcfmo Reo, que ainda fazia acreditar os ditos fingimentos , e as fuás falfas profecias , e reve- laqões, chegou entaõ a dizer, que fe lhe havia reve- lado o feliz parto daPrinceza nofla Senhora, aquém o mefmo Deos concedera huma filha , para effeito de fe conhecer , que os dous Sereniflíimos cônjuges naÕ tinhaõ impedimento para dar à Cafa Real delle Reino a fucceífaô varonil, que fe dezejava. E que fabia, por meyo da revelaqaÕ, que haviaõ ainda ter filhos varões.
E para que o temor, e medo da feveridade, e do rigor da juftiqa podeíTe obrar no Reo o que na5 obrarão as admoeítaqões , a brandura, e as mais di- ligencias ,com que o Santo Officio o procurou redu- zir ao verdadeiro caminho da fua falvaçaõ . fe lhe deu noticia do aflento, que em feu ProceíTo fe havia tomado: E permanecendo em fua obftinaqaó , c con- tumácia , fem querer conFeíTar , e reconhecer íuas culpas, foy finalmente citado para ir ao Auto pu- blico da Fé ouvir fua fentenqa , pela qual eftava mandado relaxar à Juftiqa Secular. Neftcs termos, pedindo o Reo audiência do cadafalfo , naó difle coufa de novo, que fizefle alterar o aflento, que k havia tomado.
O que tuio vifto, com o mais que dos autos coníla , e difpofiqaõ de direito cm tal cafo , fendo
exami^
(74)
Ihi vero in prijlina fimuhtione perjlans iíerum ccnquejius efl Réus , quod fidem non haberent Sacri Cenfores prophe' tiis £sf revelai ionibus fuis •, imo vero fe fro har ético i^ im- po flore haberent. ^uod inde profeàum ajebat j quod non animadveríerent ipfi "Judicesjanfíos quoque , verofque pro- phetas illufos inter dum fui (fe , qualem (e ipfe profe^o agnof- cebat in annutianda Regis morte, ^.ia vero intelligebat Réus , pojffe fe adhuc fidem conciliare impofluris falftfque pradiõl ionibus (^ revelationibus Juis ; eo procedere aufus fji , ut ajirmaret , fibi a Deo revelatum ejjefauftnm Ma- ria Principis partum , cui Deus fcihcet filiam conceffifijet j ut inde addifcerent noflri homines neutrum conjugem ad generandam virilem fobolem impeditum ejfe. Scire autem fe ex divina utique revelatione mafculini fexus filios ab ut roque alio íempore procreandos eJfe.
Ut igiturin Reo id ejiceret formido meiufque fupplicli^ ^uod eficere non potuerant blanda admonitiones ^ quibus Sacra Cúria ipfum conata fuerat in veram Jalutis viam r evocar e j declaratmn ipfi fuit quid de fua cauja confiitw tum ejfet. Cumque in fua obfiinatione (^pertinácia perfe- ver ar et , nolleique profiteri £í? agnofcere errata fua j cita- tus demum eft ut in publico Fidei theatro audiret fententiam qua profano Magifiratui tradi jubcbatur. De eo ^uciices cuminterpellajfet Réus ^ mhil denuoprofe allegavit ^ quod eos de priori fententia dimoveret.
J^ibus omnibus infpeãis , 'purifique fpe6latis confiitu^ tionibus , çum pro cauja gravitate exquijíte dij cu£a efient
crimina
(7?)
examinada a qualidade das culpas do Reo, com a coníideraqaõ que pedia á gravidade da matéria j e como elie naõ quiz deixar a lua obílinaqaõ , e fc con- fervou até agora na fua cegueira , e impenitencia.
Chri(ii 'Jefu nomine invocato , declaraô ao Reo o Padre Gabriel Malagrida por conviéto no crime de Hsreíia, poraffirmar, feguir, cfcrever,e defender propoíiqões , e doutrinas oppoílas aos verdadeiros dogmas, e doutrina, que nos propõem, e enfina a Santa Madre Igreja de Romaj e que foy, e he he- rege da noíTa Santa Fé Gutholica, e como tal incor- reo em fentenqa de excommunhaõ mayor , e nas mais penas em Direito contra femelhantes cftabelecidas ; e CO no herege , e inventor de novos erros heréticos , convi6to, fitto, falfo, conficentc, revogante, per- tinaz, e profitentc dos mefmos erros: Mandaó que fcja depoílo, e aótualmente degradado das fuás or- dens , fegundo a difpoíiqaÕ , e forma dos Sagrados Cânones, e relaxado depois com mordaqa , e caro- cha com rotolo deHcrefíarca, à Juftiqa Secular, a quem pedem com muita inftancia fe haja com elle Reo benigna, e piedofamente , e naô proceda a pena de morte, nem a effufaõ de fangue.
Luiz Barata de Lima. Joaquim 'Janfen Moller. 'Jerónimo Rogado Carvalhal e Syha. Luiz Pedro de Brito Caldeira*
( !(> )
crimina Rei ^ qminprijlinaobjlinntione^ Ccccitate^ ^ du' ri fie etiamnum perfeverat.
Chrifti Jefu nomine invocato , declarant Reum ipfum Gabrielem Malagridam convi6lum de hareji , eo quod ajirmarit ^ fcripjcrií ^ propugnarit ^ feõlaiufque fue- rit propofitienes ac do6lrinas oppofitas veris dogmaíibus^ verceque doãririíe , quam nohis proponit {^ tradit Sanõfa Mater Ecckfia Romana. Declarant item ipfum fuijfe (^ ejfe hareticiim Fidei nofir<c Cathohca ; atque ut talem in^ currijfe in fententiam excommumcationis majoris , in ceie- rafque panas a jure ejufmodi reis impofitas. jIc ut hare- ticum £5? inventor em ncoorum errorum hareticorum ^ con- vi^um , fiEium , falfum , conjitentem , revocantem , per- tinacem^ l^ profitentem ncvcrum errorum hareticorum ; eum juhent deponi , ^ degradar i a fuis ordinihus fecundum prafcriptas regulas Sanãorum Canonum , tr adi que profano Magiflratui , ejiifqtie ori inferto ligno hlafphemam linguam coerceri , íum probrofo diademate , appenfoque harefiar^ cha titulo infígniri. Orant tamen , ut erga Reum ipfum benignos fe gerant ^ ita ut nec capitali fupplicio multent y nec fanguinis quidpiam effundatur.
Aloyfius Barata Limanus. Joachimus Janfenius Mol- lerus. Hicronymus Rogatus Carvalallius Silvius. Aloyfius Petrus Britus Calderia.
BX
1730
167
Inquisition. Portugal Sentenga da Inquisiga
PLEASE DO NOT REMOVE CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET
UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY
V
5^f!
* ^ •
^^y.
«
*^«